بر اساس مطالعات آماري انجام شده، ايران از نظر تعداد اختراعات مرتبط با فنآوري نانو که در دفتر ثبت پتنت اروپا (EPO) ثبت شدهاند در رتبه بيست و دوم جهان قرار دارد.
به گزارش سرويس فنآوري خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، مطالعات و بررسيهاي صورت گرفته در حيطه علمسنجي نشان ميدهد که فنآوري نانو با سرعت بسيار در حال رشد است و پيشرفتهاي اخير در علوم و فنآوري نانو، وقوع تغييرات اساسي را در محدوده وسيعي از صنايع نويد ميدهد که ميتواند به کاربردهاي جديدي منجر شود.
با توجه به اهميت اختراعات در توسعه هر فنآوري، ارزيابي و تحليل آماري اختراعات مربوط به فنآوري نانو ميتواند به تصميمگيري بهتر در سرمايهگذاري و سياستگذاري در بخش تحقيق و توسعه در اين زمينه کمک فراواني كند.
کارگروه سياستگذاري و ارزيابي ستاد ويژه توسعه فنآوري نانو با استفاده از پايگاه اطلاعات پتنت QPAT به تحليل اختراعات ثبت شده در فنآوري نانو و تعيين جايگاه ايران در اين شاخص پرداخته است.
پايگاه اطلاعات QPAT وابسته به گروه مالکيت فکري Questel است که اطلاعات مربوط به اختراعات ثبت شده در بيش از 75 دفتر ثبت پتنت در دنيا (دفتر ثبت پتنت ايران جزء اين دفاتر نيست) در آن موجود است.
در بين دفاتر ثبت اختراع در دنيا، دفتر ثبت پتنت آمريکا (USPTO)، ژاپن (JPO) و اتحاديه اروپا (EPO) حجم بسياري از اختراعات را پوشش ميدهند که علت آن نقش مهم اين کشورها در تحقيقات و نوآوري، توان تجاريسازي بالا و بازار مناسب براي عرضه محصول اختراعات است.
بر اساس آمار به دست آمده ايران تا کنون پتنتي در زمينه فنآوري نانو در USPTO و JPO نداشته است؛ ولي در سال 2007، چهار پتنت فنآوري نانو درEPO منتشر کرده و از اين لحاظ در بين کشورهاي صاحب پتنت در اين دفتر ثبتي بطور مشترک با فنلاند، برزيل و نروژ در رتبه بيست و دوم قرار گرفته است.
آمريکا، ژاپن، آلمان، کره جنوبي و فرانسه به ترتيب در ردههاي اول تا پنجم قرار دارند. از کشورهاي منطقه نيز ترکيه تنها يک پتنت فنآوري نانو در سال 2007 در اروپا ثبت کرده است.
به گزارش ايسنا، با احتساب تمامي اختراعات ثبت شده در کليه دفاتر ثبتي موجود در QPAT، تعداد اختراعات ايران در فنآوري نانو در سال 2007 به پنج اختراع ميرسد و در جايگاه چهل و دوم دنيا و سوم کشورهاي اسلامي قرار ميگيرد.
آمريکا، چين و کره جنوبي سه کشور اول هستند و ترکيه با 14 و مالزي با 6 اختراع در سال 2007 به ترتيب رتبههاي سيام و چهل و يکم را بخود اختصاص دادهاند.
از نظر موضوعي، سه پتنت از پنج پتنت ايران در سال 2007 درباره کاربرد نانولولههاي کربني، يک پتنت درباره فرآيند توليد نانولوله کربني و يک پتنت هم درباره کاتاليستهاي مبتني بر مواد نانوحفرهاي است. همچنين پژوهشگاه صنعت نفت با سه پتنت و دانشگاه تهران با يک پتنت، تنها موسسات و دانشگاههاي ايراني صاحب اختراع در فناوري نانو هستند. يک اختراع نيز به طور مشترک بنام يک محقق ايراني و محققاني از سوئيس به ثبت رسيده است.
به گزارش ايسنا، تعداد اختراعات نانوفنآوري ايران در سالهاي قبل از 2007 تنها دو مورد است که مربوط به همکاري محققان ايراني با موسسات خارج از کشور است و در سازمان جهاني مالکيت فکري (WO) ثبت شدهاند.
ستاد ويژه توسعه فنآوري نانو در تحليلي، علت تعداد اندک پتنتهاي ايران در فنآوري نانو عليرغم رشد قابل ملاحظه در علوم نانو (مقالات ISI) رابه فاصله زماني بين تحقيقات بنيادي و توليد فناوري مرتبط دانسته و تاكيد ميكند: از آن جا كه رشد سريع مقالات بينالمللي ايران در فنآوري نانو از سال 2005 آغاز شد و با توجه به فاصله سه تا 10 ساله بين توليد علم و توليد فنآوري و همچنين سياستهاي ستاد ويژه توسعه فنآوري نانو در حمايت از نوآوري و تشکيل دفاتر خدمات تخصصي مالکيت فکري در موسسات و پژوهشگاههاي مختلف ميتوان انتظار داشت که توليد فنآوري نيز در سالهاي آينده با رشد بيشتري همراه باشد.
انتهاي پيام
سوئیس : لیلی امیدوار 
استرالیا : آرش کریمی - محمود نکوئی
