کاوش هاي باستان شناسي در يک گورستان تاريخي در دماوند که از چندي پيش آغاز شد، کشف اشياء منحصر به فردي چون"آمفورا" و "ريتون" و سکه هايي با نقش هايي از خسرو پرويز را در پي داشت. اين گورستان اشکاني _ساساني با سازه هاي معماري به جاي مانده از دوره ساساني، در جريان عمليات عمراني براي احداث يکي از شعبه هاي دانشگاه علم و صنعت کشف شد.
«محمد رضا نعمتي »، رييس هيات باستان شناسي گورستان اشکاني دماوند در گفت و گو با ميراث خبر افزود :« کاوش هاي اين گورستان تاريخي تا کنون نشان داده که روستاي ديرينه "وليران" دماوند در دوره هاي اشکاني و ساساني موقعيت بسيار مهم و ارزشمندي داشته است .»
وي با بيان اينکه در اين گورستان اشکاني سه شيوه تدفين خمره اي ، حفره اي و سطحي بدست آمده است ، افزود:«اين سه شيوه تدفين گوياي تفاوت طبقاتي درنحوه خاکسپاري مردگان در دوره اشکاني است. زيرادر قبر هاي حفره اي اشيا ارزشمندي يافت مي شود که مرتبه بالاي فرد مدفون شده را مي رساند در صورتي که قبرهاي سطحي بسيار ساده هستند .»
به گفته وي کودکان در اين دوره بيشتر به صورت خمره اي دفن مي شدند .اشياي نايابي چون "ريتون" و "آمفورا" اشكاني نيز از اين گورستان کشف شده که به گفته نعمتي در کاوش هاي باستان شناسي 40 سال اخير منحصر به فرد بوده است .
نعمتي در توضيح اين ظروف به " ميراث خبر " گفت : « ظروف ريتوني به شکل کفش و بز يا قوچ در اين گورستان پيدا شده که کاملا منحصر به فرد است. کشف "آنفورا" هم که به ظروف تحت تاثير هنر يوناني گفته مي‌شود نيز تعجب بسياري از باستان شناسان را برانگيخت .»
ريتون ظروفي هستند که به صورت جام استوانه اي بوده که سر آن شکل يک حيوان است و دردوران اشکاني در آن مايعات مقدس يا شراب مي نوشيدند .
نعمتي افزود : « در لايه ساساني اين محوطه تاريخي علاوه بر سازه هاي معماري به شکل اتاق هاي مستطيل شکل که هنوز کاربري آن را به طور قطعي نمي توان حدس زد ،سه قطعه سفال که با خط پهلوي ساساني روي آن نوشته شده به همراه سکه هايي با نقشي از خسرو پرويز، بدست آمده است.»
به گفته وي اين کاوش که به دليل کشف اتفاقي محوطه آن به صورت اضطراي آغاز شد ، تا 19 شهريور به اتمام مي رسد اما به دليل اهميت اين گورستان تاريخي قرار است به زودي با تاييد رييس موسسه باستان شناسي پروژه كاوش‌ها ادامه پيدا کند .