كرمانشاه سرزميني به قدمت تاريخ، با مناظري بديع و چشم نواز، فرهنگ غني و مردماني اصيل، به گفته كارشناسان ميراث فرهنگي يكي از نخستين زيستگاه‌هاي تمدن بشري است.
به عقيده اين كارشناسان در اين سرزمين اسكان انسان از زمان پيدايش بشر تا كنون بدون انقطاع ادامه دارد و آثار و شواهد بسياري از جمله غار شكارچيان بيستون مربوط به دوره پارينه سنگي مويد اين مطلب است.
اين منطقه همچنين يكي از اولين مناطقي بوده كه در آن انسان‌ها براي نخستين بار از غارنشيني به يكجا نشيني روي آورده و موجب تشكيل اولين روستاها از جمله گاكيه، تپه سراب و گنج دره در حدود هفت هزار سال پيش از ميلاد شده اند.
در همان دوران بود كه ساخت نخستين سفالينه‌هاي ايران زمين در منطقه گنج دره شهرستان هرسين استان كرمانشاه آغاز شد.
روند پيشرفت و سير تمدن همچنان در اين ديار ادامه داشته به طوري كه در هزاره چهارم قبل از ميلاد كرمانشاه از مراكز مهم تجاري و بازرگاني محسوب مي‌شد.
در دوره‌هاي مادها، هخامنشي، سلوكي و اشكاني كرمانشاه از مراكز مهم بوده و در دوره ساساني عصر طلايي خود را طي مي‌كرده و پايتخت تابستاني شاهان ساساني بود.
در دوره‌هاي مختلف اسلامي نيز كرمانشاه روند رشد و شكوفايي خود را همچنان حفظ كرد و آثاري بر جاي گذاشت از جمله مسجد " عبداله بن عمر" كه از اولين مساجد بنا شده در صدر اسلام در ايران در منطقه " ريجاب " استان كرمانشاه است.
هم اكنون نيز استان كرمانشاه يكي از استانهاي پر اهميت و مركزيت غرب كشور را عهده دار است و شهر كرمانشاه نيز يكي از شهرهاي مهم شيعه‌نشين ايران اسلامي است.
از جاذبه‌هاي تاريخي و ديدني بي‌شمار اين خطه كوههاي "پراو، دالاهو، بازي دراز و... با آن قلل برف گير و رويايي، نقوش حك شده در دل كوههاي طاق بستان و بيستون كه يادآور عشق ها، دليري‌ها و افسانه‌ها است را مي‌توان به خاطر سپرد.
سراب هميشه سبز نيلوفر نمادي از تقدس گل‌هاي نيلوفر كه ريشه در باورهاي مردم ايران زمين دارد و غار قوري قلعه بزرگترين غار آبي آسيا با قدمتي ‪۶۵‬ ميليون ساله كه تنها گوشه‌اي از زيبايي‌هاي وصف ناپذير اين استان است از ديگر جاذبه‌هاي كم نظير اين استان است.
رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان كرمانشاه در گفت و گو با خبر نگار ايرنا گفت: از چهل هزار سال پيش تاكنون استان كرمانشاه داراي سابقه سكونت بوده و اين خطه همواره منشاء تحولات و وقايعي بوده كه در سرنوشت كشور و جهان نقش بسزايي داشته است.
"اسدالله بيرانوند" افزود: سابقه چهل هزار ساله سكونت در اين استان بر اساس كاوشهاي باستانشناسي قبل از انقلاب و تاييد يك گروه باستانشاس فرانسوي در بعد از انقلاب در غار شكارچيان بيستون به تاييد رسيده است.
وي گفت: قديمي‌ترين اثر معماري دنيا كه همان گنج دره هرسين است در اين استان قرار دارد.
وي افزود: از ‪ ۱۲‬هزارو ‪ ۵۰۰‬اثر گردشگري در حوزه‌هاي تاريخ و تمدن، اكوتوريستي و طبيعت استان‌كرمانشاه تاكنون براي دو هزارو ‪ ۵۰۰‬اثر شناسنامه تهيه شده است.
بيرانوند گفت: تمام مراحل زندگي انسان از عصر حجر تا دوره‌هاي تمدني پيش از تاريخ و سپس تا تشكيل حكومت‌هاي بزرگ سير تحول خود را در اين منطقه طي كرده اند.
وي تصريح كرد: وجود آثار تاريخي چون مجموعه طاق بستان، بيستون، قصر شيرين، قلعه يزد گرد، طاق گرا، نقش برجسته هركول و انواع گور دخمه‌ها و غارهاي تاريخي، مساجد امامزاده‌ها و تكايا دليلي براين ادعاست.
استان كرمانشاه با مساحتي حدود ‪ ۲۴‬هزارو ‪ ۴۳۴‬كيلومترمربع در غرب ايران حدود ‪ ۱/۴۵‬درصد از مساحت كشور را در بر گرفته و از نظر وسعت هجدهمين استان كشور مي‌باشد.
مركز استان كرمانشاه شهر كرمانشاه مي‌باشد و از ديگر شهرهاي مهم اين استان مي‌توان به اسلام آباد غرب، پاوه، جوانرود، سرپل ذهاب، سنقر، صحنه قصر شيرين، كنگاور، گيلانغرب و هرسين، دالاهو، روانسر و ثلاث باباجاني اشاره كرد.
وي گفت: كرمانشاه از ديرباز از لحاظ ارتباطي داراي اهميت جهاني بوده و سه راه مهم و پرآوازه جاده شاهي، جاده ابريشم و جاده بزرگ خراسان از آن مي گذشته و در حال حاضر نيز بزرگراه كربلا كه ستون اصلي راههاي استان را تشكيل مي‌دهد عمده‌ترين محور ارتباطي در استان مي‌باشد.
گشتي در اين استان با طبيعت متنوع، جنگلهاي انبوه، چشمه‌هاي گوارا و رودهاي خروشان، دشتهاي وسيع با گلهاي معطر، غارهاي شگفت و دره‌هاي عميق آدمي را تا ژرفاي بي‌پايان انديشه مي‌برد، خستگي را از تن بيرون و اوج لذت را به جان مي‌آورد.
كرمانشاه به بركت ريزش باران فراوان داراي رودخانه‌ها متعددي از جمله گاماسياب، قره‌سو، راز آور، گاوه رود، سيروان و الوند و سرابهاي پر آبي چون طاق بستان، نيلوفر، خضر زنده، خضر الياس، قنبر، بيستون، ياوري، ريجاب و ... مي‌باشد كه طبيعتي بكر و خيال انگيز را به وجود آورده اند.
از دشتهاي سر سبز اين استان دشت ماهيدشت، كرند، اسلام آبادغرب، سنجابي دربند، دينور دشت بين ارتفاعات پاتاق و خسروي و ... را مي‌توان نام برد.
همچنين وجود جنگلها و مراتع سرابها و تالابها مناطق مناسبي را در جهت رشد و پرورش گونه‌هاي مختلف گياهي و جانوري در اين استان ايجاد كرده است .
منطقه حفاظت شده بيستون، بوزين مرخيل، قلاجه، پناهگاه حيات وحش ورمنجه، تالاب هشيلان، زله زرد، بدر و پريشان و اثر ملي طبيعي غار قوري قلعه( شگفت انگيزترين و بزرگترين غار آبي آسيا با قدمت ‪ ۶۵‬ميليون ساله) از آن جمله‌اند.
اين مناطق حافظ گونه‌هاي مختلف جانوري همچون كل، بز، قوچ، ميش و پرندگاني چون تيهو، فاخته، غاز، كشيم، عقاب جنگلي، شوكا و گياهاني چون بلوط و زالزالك، شن، كيكم، آلبالو وحشي، زيتون، مورت، بادام وحشي و ...
مي باشند.
از آثار تاريخي استان كرمانشاه مي‌توان به قلعه گجيران در اسلام آبادغرب قلعه شاهين در روستاي سراب، قلعه سرماج در هرسين، قلعه سرخه ديزه بين كرند و سرپل زهاب، كاروانسراهاي ماهيدشت، بيستون و ايلخاني، بازار بزرگ شهر كرمانشاه، مساجد، خانه‌هاي تاريخي و حمام‌هاي قديمي اشاره كرد.
استان كرمانشاه از ديرباز به دليل موقعيت خاص جغرافيايي مهد صنايع دستي بوده و هنرها و صنايعي مانند موج بافي، گليم بافي، جاجيم بافي، قلم زني، پرده بافي، تسبيح‌سازي و نمد مالي از مهمترين صنايع دستي استان مي‌باشند كه زبانزد خاص و عام و يادآور خاطرات سفر به كرمانشاه در ذهن مسافران است.
همچنين گيوه، روغن مشهور كرمانشاهي و شيريني‌هايي مانند كاك، نان برنجي و نان خرمايي مهمترين سوغاتي‌هايي است كه ميهمانان از كرمانشاه به شهر و ديار خود مي‌برند.
به اين ترتيب وجود اين همه جاذبه طبيعي و تاريخي سبب شده كه همواره عده زيادي از گردشگران داخلي و خارجي، كرمانشاه را به عنوان تفرج گاهي براي گذران ايام تعطيلات انتخاب كنند.