90 اثر پيش از تاريخ، آغاز تاريخ، تاريخي و اسلامي در نخستين فصل بررسي باستانشناسان در شهرستان حاجي آباد هرمزگان شناسايي شد.
"مرجان روايي"، كارشناس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان هرمزگان در اين مورد به ميراث خبر گفت: «در اين بررسيها 90 اثر باستاني متعلق به پيش از تاريخ، آغاز تاريخ، تاريخي و اسلامي به دست آمد که مهم ترين آثار شناسايي شده در اين محدوده متعلق به اواخر هزاره چهارم تا سوم پيش از ميلاد است.»
بيشترين آثار شناسايي شده در شهرستان حاجي آباد سازههاي آبي شامل آسيابهاي آبي، قناتها، كانالها و بركه هاي آب است.
مرجان روايي با بيان اين که طول بعضي از قناتها گاهي به 7 كيلومتر ميرسد، افزود:« بسياري از اين سازه ها به دليل بهرهبرداري نشدن خشك شدهاند.»
به گفته وي آسيابها تقريبا در تمامي روستاي اين شهرستان ديده ميشوند و وفور اين سازه ها نشانگر فراواني آب، رونق كشاورزي و زمينه مساعد براي جذب جمعيت در دوره هاي تاريخي است.
همچنين در اين بررسيها باستانشناسان موفق به شناساني آثار بسياري از دوره اسلامي از جمله قلعهها، برجها، آرامگاهها، بافت و گورستانها شدند.
بررسيها پيش از اين نيز منجر به شناسايي قطعات ظروف سنگ صابوني مشابه يافتههاي جيرفت، اشيا لاجوري و يك قلعه شهر شده بود.
روايي درباره آرامگاههاي شناسايي شده به ميراث خبر گفت:«آرامگاههاي بسياري در اين شهرستان وجود دارد كه سبك معماري آنها شبيه چهارطاقيهاي ساساني است. معمولا در اطراف هر يك از اين آرامگاهها يك گورستان اسلامي شكل گرفته است.»
بررسي و شناساييهاي شهرستان حاجي آباد با هدف شناسايي، مستند سازي، ثبت آثار و تهيه نقشه باستانشناسي اين شهر آغاز شد.


