طرح توليد ماهيان تمام ماده ديپلوئيد و تريپلوئيد قزل آلاي رنگين كمان به همت محققان دانشكده منابع طبيعي و علوم دريايي دانشگاه تربيت مدرس با موفقيت انجام شد.
مهندس سيد علي جوهري، دانش‌آموخته كارشناسي ارشد شيلات دانشگاه تربيت مدرس كه اين طرح را در تحقيقات پايان‌نامه‌اش به انجام رسانده، با بيان اين مطلب به خبرنگار «پايان‌نامه» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) گفت: با اجراي اين طرح از اين پس مي‌توان ماهيان قزل‌آلاي پرورشي را به مدت طولاني‌تر پرورش داد و به وزن‌هاي بالاتر رساند.
وي خاطرنشان كرد: در حال حاضر به دليل بلوغ زودرس اين ماهي، نمي‌توان آن را بيش از وزن 300 گرم پرورش داد زيرا در اين وزن با شروع پديده بلوغ و ترشح هورمون‌هاي جنسي، رشد ماهي بسيار كند شده و پرورش آن مقرون به صرفه نخواهد بود.
مهندس جوهري تصريح كرد: مطالعات مقدماتي اين طرح از اسفند ماه 1382 شروع شد و در تيرماه 1383 بچه ماهيان توليد شده از تخم خارج شدند. رشد ماهيان توليد شده و خصوصيات فيزيولوژيكي آنها تا به امروز (بيش از يك سال و نيم) در حال مطالعه بوده و بررسي‌هاي بيشتر در اين زمينه در حال حاضر ادامه دارد.
وي كه تحقيقاتش را با راهنمايي دكتر محمدرضا كلباسي استاديار دانشگاه تربيت مدرس انجام داده، به خبرنگار ايسنا گفت: براي توليد اين ماهيان از تلفيق دو تفكيك القا تريپلوئيدي به وسيل شوك‌هاي گرمايي به همراه استفاده از اسپرم مولدين نر تغيير جنسيت يافته به منظور توليد جمعيت تمام ماده استفاده شد. القاء تريپلوئيدي يك روش دست‌كاري كروموزومي در ماهيان است كه باعث ايجاد عقيمي در آنها مي‌شود.
در قزل آلاي رنگين كمان، پرورش جنس ماده داراي مزايايي نسبت به جنس نر است و قزل آلاي رنگين كمان تمام ماده تريپلوئيد كه در طرح حاضر توليد شده به طور كامل عقيم مي‌باشد و بنابراين مي‌توان آن را به دور از مشكلات ناشي از بلوغ جنسي پرورش داد.
مهندس جوهري خاطرنشان كرد: با توجه به اين كه پرورش ماهي قزل آلاي رنگين كمان امروزه در ابعاد تجاري در حال انجام و پيشرفت روز به روز مي‌باشد، مي‌توان با بهره‌گيري از روش‌هاي مهندسي ژنتيك به كار رفته در اين بررسي، به توليد بيشتر و مطلوب‌تر اين گونه اقتصادي دست يافت، به ويژه اين كه هم اكنون تكنيك و دانش مورد نياز براي تمام مراحل توليد اين ماهي و مولدين مورد نياز آن، در داخل كشور به دست آمده است.
اين پژوهشگر شيلات در پايان ابراز اميدواري كرد كه اين تكنيك بتواند در شكوفايي اقتصادي كشور در بخش توليد ماهيان سردابي مثمر ثمر باشد.