دماوند نخستين شهر تاريخي ايران بود که در فهرست آثار ملي قرار گرفت. اما هرگز قوانين حفاظتي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نتوانست بافت تاريخي آن را از گزند ساخت و سازهاي 70 سال گذشته نجات دهد. امروزه آثار تاريخي باقي مانده از اين شهر لابه لاي ساختمان سازي هاي مدرن گم شده است.
"محمد حسين پازوکي"، در گفتگو با خبرنگار ميراث خبر در حاشيه برگزاري سومين کنگره تاريخ معماري وشهرسازي ايران در بم گفت: «برنامه ثبت آٍثار ملي ايران توسط آندره گدار فرانسوي انجام شد. آندره گدار اعتقاد داشت دماوند شهري به قدمت و اهميت شهر ري است براي همين تمام شهر را در سال 1310 در فهرست آثار ملي به ثبت رساند.»
به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، وي گفت: « اما هرگز در ساخت وسازهاي انجام شده در اين شهر به مقوله ميراثي و تاريخي آن توجه نشد و بسياري از آثار آن تخريب شد. بناهايي که امروزه از اين شهر برجاي مانده است در سايه ساخت وسازهاي جديد گم شده و ديگر نمي توان اين شهر را با ديد يک شهر تاريخي نظاره کرد.»
نخستين شهري که پس از پيروزي انقلاب در فهرست آثار ملي جاي گرفت شهر ميبد بود. در سال 84 نيز شهر يزد به عنوان بکرترين شهر و دومين شهر خشتي جهان پس از ونيز در فهرست آثار ملي جا گرفت.
شهر يزد در مقوله تخريب آثار تاريخي جرم خيزترين شهر کشور به شمار مي رود. مسئولان اميدوارند با ثبت اين شهر در فهرست آثار ملي از کيان آن وتاريخ آن محافظت کنند.
کارشناسان با توجه به يکپارچگي و استمرار معماري شهر يزد اين شهر را يکي از مهمترين مناطق براي شناخت و مطالعه تاريخ معماري ايران مي دانند.
متاسفانه با وجود ثبت بسياري از آثار تاريخي و با ارزش کشور در فهرست آثار ملي، هر روز اقدام تخريبي ديگري بر اين آثار وارد مي شود.