بزرگترين شهر ساساني – اسلامي در استان فارس در نتيجه بررسي هاي باستان شناسان در 70 کيلومتري شهر کازرون کشف شد. اين شهر حدود 600 هکتار وسعت دارد.
«سعيد ابراهيمي»، سرپرست هيات بررسي و شناسايي محوطه باستاني سرمشهد با اعلام اين خبر گفت: «اين شهر ساساني – اسلامي در نزديکي روستاي سر مشهد و نقش با شکوه بهرام دوم قرار گرفته است. به همين دليل نام آن را محوطه باستاني سر مشهد گذاشته ايم. اين شهر پيش از اين با چند تپه باستاني شناسايي شده بود اما هيچ يک از باستان شناسان از بزرگي آن اطلاع نداشتند. اما با شروع عمليات بررسي و شناسايي منطقه و دنبال کردن تعداد زيادي از تپه هاي باستاني اين منطقه ، هيات باستان شناسي با محوطه بزرگي مواجه شد که بي شباهت به يک شهر نيست و حدود 600 هکتار وسعت دارد.»
به گفته وي جمع آوري سفال هاي سطحي از اين محوطه باستاني نشان مي دهد شهر در دوره ساساني ساخته شده و تا دوره هاي اسلامي نيز زندگي در آن ادامه داشته است، اما نشانه اي از علت مدفون شدن آن وجود ندارد.»
قرار گرفتن تپه هاي کنار هم در اين محوطه ، به گفته ابراهيمي از جمله شگفتي هاي اين محوطه باستاني است که احتمال مي رود مکان هاي استقراري شهر باشند که به صورت منظم و کنار هم قرار گرفته اند.
روستاييان اطراف اين محوطه باستاني که بخشي از آن را زير کشت و زرع خود برده اند معتقدند که اين شهر ساساني – اسلامي شکارگاه بهرام دوم بوده و بهرام براي شکار شير به اين منطقه مي آمده است.
ابراهيمي در اين باره گفت: «بررسي هاي باستان شناسان اين اعتقاد روستاييان را مردود مي کند. زيرا اين محوطه باستاني سرشار از تپه هاي استتقراري است که در ميانه آن ها نيز تپه بزرگي قرار گرفته است که احتمال مي رود روي آن بناي بزرگي بوده باشد.»
از آنجا که اين محوطه باستاني به تازگي کشف شده هيچ يک از باستان شناسان از شيوه هاي استقراري و معماري آن اطلاعي ندارند. اين اطلاعات هنگامي بدست مي آيد که باستان شناسان حفاري باستان شناسي را در اين محوطه باستاني آغاز کنند.
نزديکي نقش بهرام دوم به اين محوطه باستاني باعث شده است تا باستان شناسان روي اين احتمال پافشاري کنند که شايد اين شهر ساساني – اسلامي در زمان بهرام دوم ساخته شده باشد و سپس با آمدن اسلام گسترش پيدا کرده باشد.
از آنجايي که سفال هاي جمع آوري شده از اين محوطه باستاني هنوز مورد مطالعه قرار نگرفته مشخص نيست که گسترش شهر از کدام سو بوده و بيشترين سکونت گاه هاي شهر به کدام دوره ساساني يا اسلامي مربوط مي شود.
مطالعات متون تاريخي براي شناسايي اين شهر به تازگي آغاز شده است و باستان شناسان اميداورند با توجه به بزرگي اين شهر نامي از آن در متون تاريخي پيدا کنند.
استان فارس خواستگاه دو تمدن بزرگ در ايران بوده است. از يک سو هخامنشيان در اين استان مهمترين استقرارگاه هاي خود را ساخته اند و از سوي ديگر ساسانيان 400 سال پس از انقراض هخامنشيان از اين استان دوباره سلسله جديدي با نگاه به هخامنشيان ايجاد مي کنند.