پژوهشگران دانشكده شيمي دانشگاه تبريز با ابداع روشي ساده و ارزان براي توليد سيستم‌هاي «آزمايشگاه روي تراشه» (Lab on a chip) يك بار مصرف براي نخستين بار در جهان، موفق به ساخت نخستين نمونه اين تراشه‌ها در كشور شدند.
دكتر محمد حسين سرورالدين، رييس دانشگاه تبريز و مجري اين طرح با اعلام اين مطلب ، دستيابي به اين فن‌آوري را كه به «سيستم تجزيه كلي ميكرو» نيز معروف است حاصل پنج سال تلاش و تحقيق در دانشگاه تبريز عنوان كرد و گفت: با بهره‌گيري از فن‌آوري «آزمايشگاه روي تراشه» امكان انجام انواع آزمايش‌هاي شيميايي بر روي يك تراشه كوچك فراهم مي‌شود. پيش‌بيني مي‌شود كه با گسترش فن‌آوري «آزمايش بر روي تراشه»روش‌ها و ابزار آزمايشگاهي كنوني جهان تغيير كرده و چه بسا يك سالن مجهز آزمايشگاهي در يك چمدان كوچك خلاصه شود.
به گزارش ایسنا، وي خاطرنشان كرد:از ديگر مزاياي اين سيستم پيشرفته آزمايشگاهي، قابل حمل بودن، كاهش حجم نمونه و واكنشگر مصرفي، كاهش زمان و عدم نياز به ‌تجهيزات مختلف حرارتي و ... است، به طوري كه مدت رسيدن به نتيجه يك آزمايش را در دوره‌هاي مختلف از چند ساعت و يا حتي چند روز به كمتر از يك دقيقه رسانده است.
اين استاد شيمي تصريح كرد: همان طور كه ساخت IC (مدارات مجتمع) كه مايه الهام شيميدان‌ها در ساخت سيستم‌هاي «آزمايشگاه روي تراشه» بوده، به انقلابي عظيم در صنعت الكترونيك جهان منجر شد، اختراع اين تراشه‌ها كه به ICL (آزمايشگاه شيميايي متراكم شده) هم موسومند، انقلابي بزرگ در صنايع آزمايشگاهي جهان محسوب مي‌شود.
دكتر سرورالدين با اشاره به تاثيرات عميق اين فن‌آوري در صنايع پزشكي، داروسازي، بيوتكنولوژي، علم شيمي و محيط زيست، خاطرنشان كرد: چيپ‌هايي كه در تكنيك Lab on a chip استفاده مي‌شوند، مي‌توانند از يك طرح ساده تا يك طرح پيچيده باشند. اين تراشه‌ها به نحوي طراحي مي‌شوند كه تمامي مراحل آزمايش از جمله ورود نمونه‌ها و محرك‌ها، حركت مايع در ميكروكانال‌هاي آن، مرحله ميكسينگ، جداسازي، واكنش و تشخيص و سرانجام بيرون راندن محصول از آن امكان‌پذير است.
وي خاطرنشان كرد: در سيستم‌هاي ساده Lab on a chip براي ورود نمونه‌ها، از تكنيك‌هاي مكانيكي نظير سرنگ و در طرح‌هاي پيچيده‌تر از روش‌هاي فيزيكو شيميايي استفاده شود.
اين استاد شيمي تجزيه در ادامه به ايسنا گفت: ما در تحقيقات خود موفق به ابداع تكنولوژي جديدي براي ساخت چيپ‌هاي Lab on achip شده‌ايم كه در مجامع بين‌المللي نيز ارائه و مورد توجه قرار گرفته است.
مزيت اصلي اين فن‌آوري جديد، يك بار مصرف بودن چيپ‌هاي توليدي است چون مشكلي كه در سطح بين‌المللي وجود دارد، تكنولوژي پيچيده و هزينه سنگن ساخت چيپ‌هاست؛ در حالي كه با فن‌آوري ساده ابداعي، علاوه بر تسهيل چشمگير فرايند ساخت تراشه‌ها و كاهش زمان آن، هزينه‌هاي ساخت تراشه‌ها هم به شدت كاهش يافته است. علاوه بر اين مشكل آلودگي تراشه‌ها نيز به دليل يك‌بار مصرف بودن برطرف شده است.
وي در پايان با اشاره به توجه فزاينده و توسعه تحقيقات در مقياس ميكرو و نانو در كشور اظهار داشت: يكي از كارهايي كه جاي آن در كشور ما خالي است فعاليت در زمينه‌هاي سخت افزاري اين فن‌آوري‌هاست كه اجراي اين طرح در راستاي پاسخگويي به چنين نيازي صورت گرفته است.