یکشنبه ۲ بهمن ۱۳۸۴
- روستايي ششهزار ساله در زير هزاران چالهي گورستان غارتشدهي جيرفت
دكتر يوسف مجيدزاده كه سرپرستي چهارمين فصل كاوش محوطههاي باستاني اطراف جيرفت را برعهده دارد، پس از پيدا كردن خشتها و سفالهايي ششهزار ساله، اعتقاد دارد در زير چندهزار سوراخ حاصل از حفاريهاي غيرمجاز گورستان جيرفت، آثاري از سكونت در هزارهي چهارم پيش از ميلاد، در اين منطقه وجود دارد.
وي در گفتوگو با خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، توضيح داد: گورستان تاريخي «مطوطآباد» جيرفت پس از آنكه حفاران غيرمجاز براي پيدا كردن اشياي عتيقه چندين هزار چاله در آن كندند، امسال براي نخستينبار كاوش علمي ميشود. بررسيهاي نخستين، نشانههايي را در مقطع ديوارهي قبرهاي حفاريشده توسط قاچاقچيان، مشخص كرد كه از وجود تمدني كهنتر از تمدن جيرفت حكايت ميكرد.
او در اينباره، افزود: وقتي براي تميز كردن قبرهاي خالي شده رفتيم، به سفالهاي متعلق به هزارهي چهارم پيش از ميلاد رسيديم؛ در ابتدا تصور ميشد كه در زير قبرهاي خالي شده، قبرهايي كهنتر وجود دارند؛ اما آثار پيدا شده ثابت كرد كه در زير گورستان، پلان خانههاي مسكوني وجود دارد كه چند خشت از آن نيز پيدا شده است.
مجيدزاده ادامه داد: پلان خانههاي آن روستا را ميتوان با كار در ترانشهاي 10×10 متر و پايين رفتن تا عمق سهمتري مشخص كرد؛ چون خاك بالاي آن، رسوبي و ناشي از طغيان رودخانه است و هيچ اثري از معماري در آن نخواهد بود، ميتوان بهسرعت پيشروي كرد.
اين باستانشناس برنامهي گروه كاوش را در گورستان تاريخي «مطوطآباد» چنين تشريح كرد: بررسي قبرهايي كه قاچاقچيان آنها را كندهاند، از فعاليتهاي گروه خواهد بود. باتوجه به اينكه آنها اشياي سنگي و مفرغي را ميبردند و ظروف سفالي را ميشكستند، در آنجا ظروف سفالي شكستهي بسياري وجود دارد؛ بهگونهاي كه از يك قبر حدود 12 ظرف سفالي شكسته بهدست آمد. همچنين بررسي موادي چون خردهسفالها، استخوانها و مهرههاي سنگي، اطلاعات ارزشمندي را دراختيار ما قرار ميدهد. ضمن آنكه با راهنمايي مردم محلي، منطقهاي تقريبن دستنخورده را انتخاب كرديم كه با بررسي آن ممكن است به قبرهاي سالمي برسيم.
وي با اشاره به اينكه در پيگيري حقوقي اشياي قاچاق شده از جيرفت اين نقص وجود دارد كه تاكنون هيچ بخشي از گورستان بهصورت علمي حفاري نشده است، تصريح كرد: درواقع، نميتوان اشيايي را كه به دادگاههاي اروپا برده ميشوند، متعلق به گورستاني دانست كه تاكنون بررسي علمي نشده است. ازسوي ديگر، در متنهاي آمده كه در زمان باستان، چنين اشيايي در جيرفت توليد و به دنيا صادر ميشده است، بر اين اساس، آنها ميگويند اين اشيا به جيرفت تعلق دارند و در زمان باستان، صادر شده است. لذا اگر در گورستان، ظروف سنگي يا قطعاتي از آنها پيدا شود، نشان ميدهد كه آن اشيا نيز از اين منطقه قاچاق شدهاند.
او همچنين اظهار داشت: تمام چالههاي كنده شده در گورستان، روي نقشهاي مشخص ميشوند تا وسعت منطقهي آسيب ديده و اشياي داخل آن براي مطالعات آينده به ثبت برسند. سپس تمام آن چالهها با خاك پر خواهند شد.
به گزارش ايسنا، چهارمين فصل كاوش محوطهي باستاني جيرفت از 12 ديماه آغاز شده است و بهمدت دوماه، ادامه خواهد داشت. در اين فصل كاوش، علاوه بر بررسي گورستان «مطوطآباد»، حفاريها در تپههاي كنارصندل شمالي و جنوبي دنبال ميشوند و باستانشناسان اميدوارند در اين فصل بتوانند فرم و اندازهي سكوي پلهيي واقع در كنارصندل شمالي را بهشكل كامل مشخص كنند.
