بررسي هاي مقدماتي باستان شناسي در حريم منظري روستاي تاريخي ابيانه به شناسايي يک سکونتگاه ساساني در اين روستا منجر شد.
روستاي تاريخي ابيانه يکي از مهمترين روستاهاي تاريخي کشوراست که در نزديکي نطنز واقع شده است. وجود شواهد اوليه در اين روستا از قبيل آتشکده و قلعه هاي تاريخي نشانگر آن است که قدمت اين روستا به دوره ساسانيان بازمي گردد.
"زهرا ساروخاني"، باستان شناس اداره ميراث فرهنگي و گردشگري کاشان با اشاره به بررسي هاي مقدماتي انجام گرفته در ابيانه گفت: « اين بررسي ها که در مدت زمان کوتاهي، تنها دو روز، انجام شد نتايج بسيار خوبي در پي داشت که ادامه آن در قالب يک برنامه پژوهشي و بررسي هاي ميداني مي تواند نتايج سودمند تري به همراه داشته باشد.»
او گفت: «نتايج بدست آمده از اين بررسي ها به شناسايي استقرارگاه هاي اوليه ساکنان روستاي ابيانه منجر شد. محوطه شناسايي شده حدود 600 در 300 متر مربع وسعت دارد و عناصر شناسايي شده پيرامون آن که عموما معماري هستند، بيانگر وجود ارتباط نزديک آثار با با يکديگر است.»
چگونگي اين ارتباط و کشف شاخصه هاي تاريخي موجود در اين محوطه نياز به بررسي جامع و کامل تري دارد که مي توان در يک برنامه پژوهشي به آن پرداخت.
ساروخاني با اشاره به بکر بودن روستاي ابيانه براي انجام پژوهش هاي باستان شناسي گفت: «پژوهش هاي ميداني و باستان شناسي در روستاي تاريخي ابيانه مي تواند به کشف آثار متعددي منجر شود. اين روستا از منظر معماري و ميراث طبيعي امروز حائز اهميت فراواني است و پژوهش هاي باستان شناسي مي تواند بر اهميت اين روستا بيفزايد.»
بررسي هاي باستان شناسي که به صورت مقدماتي در روستاي تاريخي ابيانه انجام گرفته در راستاي استعلامي بود که برا ي ساخت هتل در ابيانه، تقديم پايگاه پژوهشي روستاي ابيانه شد. با کشف اين محوطه باستاني در حريم منظري روستا، پايگاه پژوهشي با ساخت هتل مخالفت کرد.
پيش از اين نيز رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري با ساخت هتل در ابيانه مخالفت کرده و از مسئولان پايگاه خواسته بود با آماده سازي خانه هاي بزرگ و متروک روستا، مراکزي را براي گردشگران ايجاد کنند.
روستاي تاريخي ابيانه به روستاي سرخ در ايران شهرت دارد. اين روستاي تاريخي به صورت پلکاني ساخته شده است و هم اکنون در فهرست آثار تاريخي و باستاني کشور به ثبت رسيده است.