در يكي از زيستگاه هاي نزديك سد شيان، يك آتشكده متعلق به اواخر اشكاني و اوايل ساساني از نشانه هاي الهه آناهيتا كشف شده است كه تاكنون هيچ نامي از آن در هيچ يک از منابع برده نشده است.
كشف يك معبد، يك آبراهه و يكي از بزرگترين آتشكدههاي كشور در پشت سد شيان كرمانشاه نشان داد اين مكان از ديرباز محل پرستش سه الهه آناهيتا، ميترا و اهورامزدا بوده است. در دوره اسلامي بر روي اين آتشكده مسجد ساخته شد و فضاي پيرامون آن به گورستان تبديل شد.
«حسن رضواني»، سرپرست كاوشهاي باستان شناسي در پشت سد شيان گفت: «تازه ترين كاوشها به كشف يك ستون از معبد در اين محدوده منجر شد. اين معبد نشانه الهه آناهيتا بوده است. پيش از اين نيز در اين منطقه يك آبراهه كشف شده كه بررسي هاي بيشتر به كشف مسير ديگري از اين آبراهه و كشف سرچشمه آن منجر شد. اين كانال آب را از سرچشمه به معبد آناهيتا رسانده است. همچنين سفال هايي با نقوش گاو كوهان دار و گردونه خورشيد به دست آمد كه مظهر ميتراست.»
به گفته رضواني از آنجا كه معبد مظهر آناهيتا، گاو و گردونه خورشيد مظهر ميترا و آتشكده محل پرستش اهورامزدا بوده است، مي توان گفت اين مكان از اواخر اشكاني تا دوره ساساني محل پرستش اين سه الهه بوده است.
آتشكده کشف شده در پشت سد شيان 5/14 در 5/14 مترمربع و يك الحاقي 5 در5/ 14مترمربع است كه در مجموع مساحت آن 5/19در5/مربع14 است. در اين آتشكده گچبري هاي منحصربفرد وجود دارد.
كاوشهاي بيشتر نشان داد كه مسلمانان پس از ورود به اين منطقه روي اين آثار، مسجد ساخته و پيرامون را به گورستان تبديل كرده اند.
او گفت:« در كنار معبد مهر ستون هاي سنگي و صافي پيدا شده است كه به احتمال قوي محل اسكان زائران اين عبادتگاهها بوده است.اين ستون هاي سنگي در كنار هم چيده شده و بدون ديواره است.»
كاوشها در پشت سد شيان چندي پيش به كشف يكي از بزرگترين آتشكدههاي كشور منجر شد كه گچبريهاي منحصربفرد آن تعجب همگان را بر انگيخت.
اين كاوشها باهدف نجاتبخشي آثار تاريخي و باستاني در پشت سد شيان در روستاي شيان كرمانشاه انجام ميگيرد. درپشت اين سد آثاري از هزاره دوم پيش از ميلاد تا اوايل اسلام وجود دارد. باستان شناسان علت شكلگيري سايتهاي باستاني و زيستگاههاي مختلف در اين منطقه را وجود سراب شيان ميدانند. سراب شيان از 2400 سال پيش تا به امروز جريان دارد.


