علي دهقان - كارشناس ارشد متالورژي و سرپرست تيم تحقيقاتي حذف آلودگي‌هاي خون توسط نانوذرات - در گفت‌و‌گو با خبرنگار«پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار داشت: در بيماري تالاسمي براي جبران كمبود آهن تركيبات خوني به بيماران تزريق مي‌شود كه به دليل دوز مشخص نمونه‌هاي تزريقي اغلب از نمونه‌هايي با دوز آهن بالاتر استفاده مي‌شود كه آهن اضافه در بافت‌هاي استخوان باقي مانده و باعث بروز عوارض و مشكلاتي در بيمار از جمله افت بينايي و شنوايي مي‌شود.

براي پيشگيري از اين مشكلات تركيبي موسوم به «دفروكستامين» به بيماران تزريق مي‌شود تا آهن اضافي خون را جذب كند ولي همين ماده هم كه اغلب دوز زيادي دارد باعث بروز عوارض شنوايي، بينايي و ايجاد بيماري‌هاي گوارشي به ويژه در كودكان مي‌شود و علاوه بر آن در زنان باردار قابل استفاده نيست.

وي خاطرنشان كرد: هدف ما اين است كه بتوانيم داروي «دفروكستامين» را با نانوذرات «كرشل» (هسته - پوسته) كه شامل يك هسته مغناطيسي و پوسته پليمري است پيوند دهيم. پوسته نانوذرات از نوعي پليمر خاص ساخته مي‌شود كه ليگندهاي آن با تركيب «دفروكستامين» قابل پيوند باشد.

دهقان تصريح كرد: به اين ترتيب تركيب «دفروكستامين» متصل به نانوذرات پس از جذب آهن اضافي خون، از طريق يك دستگاه جداساز مغناطيسي خارجي از خون فرد خارج مي‌شوند. هدف ما اين است كه با توجه به گران بودن تركيب ديفروكستامين نانوذرات و دفروكستامين جداسازي شده توسط دستگاه را بازيابي كرده و مجددا به خود فرد تزريق كنيم تا به اين ترتيب صرفه اقتصادي طرح نيز افزايش يابد.

اين پژوهشگر با اشاره به اين كه طرح حذف آلودگي‌هاي خون توسط نانو ذرات تاكنون در كشورهاي پيشرفته نيز به مرحله كاربرد نرسيده است خاطرنشان كرد: طرح گروه تحقيقاتي ما مراحل مطالعاتي و آزمايشگاهي را طي مي‌كند و با توجه به انتخاب آن به عنوان طرح برگزيده نخستين مسابقه طرح‌هاي تجاري محصولات فن‌آوري نانو در بخش خلاقيت براي رفع مشكلات موجود در كشور، جهت حمايت در ستاد ويژه توسعه فن‌آوري نانو در حال بررسي است.

دهقان در پايان با تاكيد بر اين كه در صورت اجراي موفق اين طرح، امكان حذف اثرات جانبي بسياري از بيماري‌هاي ديگر براساس اين ايده وجود خواهد داشت، به ايسنا گفت: در مراحل بعدي مي‌توان با تغيير نوع پليمر به كار رفته در اين نانوذرات «هسته - پوسته»، از آن‌ها براي حذف آلودگي‌هاي فلزات سنگين مانند سرب، آرسنيك، آنتي‌موان و فلزات ديگر از خون افرادي كه در محيط‌هاي صنعتي آلوده كار مي‌كنند استفاده كرد.