روزنت "روز" : قبل از برکناري محمدرضا شاه در سال 1979، امريکا و ساير کشورها به طور فعال به ساخت نيروگاه هاي اتمي ايران کمک مي کردند. در آن زمان عنوان نمي شد که ايران به خاطر در اختيار داشتن منابع انبوه نفت و گاز به نيروگاه هاي اتمي نيازي ندارد، چرا که منافع اقتصادي ساخت نيروگاه توسط انگليس و امريکا بسيار زياد بود. به علاوه، در آن زمان به ناآرامي هاي ايران نيز توجهي نمي شد.

از آنجايي که من در بررسي سايت هاي هسته اي ايران در زمان شاه شرکت داشتم، اين مطالب را با اشراف کامل مي نويسم. روال کار من ايجاب مي کرد که با افراد محلي روابط تنگاتنگي داشته باشم. از گفتگوهاي شخصي که با آنها داشتم، دريافتم که احتمال وقوع مشکل، وجود دارد. سفر آشکار ايرانيان ثروتمندتر به خارج از کشور نشانه اي از وقوع اين حادثه بود. بنابراين چرا انقلاب ايران آنقدر براي غرب تعجب آور بود؟

اتهام اخيري که نخست وزير "صادق" ما به ايران در خصوص دامن زدن به ناآرامي هاي عراق نسبت داد، بخش ديگري از اين تبليغات است. چندي پيش در نزديکي شهر اهواز مشغول به کار بودم. در حين اقامتم چند بمب در اين شهر منفجر شد. ساکنان مناطق حوالي اهواز اساساً عرب هستند. اگرچه ايرانيان به هموطنان عرب خود به ديده تحقير مي نگرند، تاحدودي شبيه به برخوردي که انگليسي ها نسبت به مردم اسکاتلند و ويلز دارند، اما هيچگونه نشانه اي از انزجار ميان آنها وجود ندارد. اين فقدان انزجار در نيروي کاري که بر آنها نظارت مي کردم نيز، مشهود بود. شک همه آنها اين بود که اين بمب ها توسط عوامل خارجي و با هدف بي ثبات کردن اين بخش از ايران کار گذاشته شده اند.

وقتي همکاران ايراني ام به من مي گويند که برقراري ثبات در عراق به نفع ايران است، حرف آنها را باور مي کنم. با اين وجود، آنها احتمال وجود اراذلي را که براي سودجويي دست به چنين اقداماتي مي زنند، دست کم نمي گيرند. آيا انگليس چنين عواملي ندارد؟

در عين حال ايرانيان از حملات مداومي که به آنها مي شود، خسته شده اند. قبل از اينکه ايران را ترک کنم، در بخشي از برنامه سي ان ان ديدم که جرج بوش مي گفت: "ما بايد به فکر تغيير رژيم ايران باشيم تا دولتي را که مردم طالب آن هستند، به آنها بدهيم." اين صحبت جرج بوش درست پس از اينکه مردم ايران ضمن يک انتخابات رئيس جمهور جديد خود را انتخاب کردند، ايراد شد.

بنابراين من از اينکه ايرانيان سرسخت هستند، تعجب نمي کنم. اگر کسي ما را تهديد مي کرد، آيا همين واکنش را نشان نمي داديم؟ آنچه که باعث ناراحتي من مي شود اين است که نمايندگان احزاب ديگر به غير از حزب کارگر، هيچگونه اظهار نظري نمي کنند. مي دانم که اين مساله، موضوع حساسي است، اما نبايد باعث شود که نمايندگان ما از اظهار نظر امتناع ورزند.
جان اسکات روي
منبع: هرالد تريبون، 21 اکتبر، 2005