برای نخستین بار به رهبری «علی رهبری» ، سمفونی شماره 9 بتهوون در تهران اجرا شد -
گروه فرهنگی - سمفونی شماره 9 بتهوون، برای نخستین بار با بهترین کیفیت شب گذشته توسط ارکستر سمفونیک تهران به رهبری علی رهبری در تالار وحدت و با استقبال فراوان مردم اجرا شد.
پیش از این در ایران ما نوشته بودیم که علی رهبری ، موسيقيدان و رهبر برجسته اركسترهاي بزرگ جهاني ، اپرای «مانی و مانا» ساخته حسین دهلوی را پس از ماه رمضان به صحنه می برد.
علی رهبری، رهبر میهمان ارکستر سمفونیک تهران که در ماه های گذشته اجرایی موفق را در تالار وحدت به صحنه برده بود، در پروژه بعدی اش تصمیم دارد اپرای مانی و مانا ساخته آهنگساز ایرانی، حسین دهلوی را به صحنه تالار وحدت ببرد این اپرا نزدیک به 15 سال است که ساخته شده، اما به دلایل مختلف و کمبود بودجه تاکنون اجرا نشده است.اجرای کر و اپرای کودکان این اپرا را نوجوانان و جوانان ارکستر موسیقی پارس به سرپرستی ناصر نظر به عهده دارند و تنی چند از اعضای گروه کر مرکز موسیقی بخش های دیگر این اپرا را به همراه ارکستر سمفونیک تهران اجرا خواهند کرد.
علی رهبری امروزه یکی از مشهورترین موسیقیدانان ایران در سطح جهان است. سابقه رهبری بیشتر از 120 ارکستر در کشورهای مختلف و مخصوصا انتشار 150 CD که بیش از 35 CD و DVD آن توسط انتشارات Naxos به انتشار رسیده، جایگاه والایی را برای او فراهم کرده است.علی رهبری نتیجه آزمون پر حرف و حدیث هنرستان ملی به ریاست حسین دهلوی است؛ که هنوز رابطه استاد و شاگردی یا پدر و فرزندی که دهلوی به این شاگرد قدیمیش دارد در روابط این دو هنرمند دیده می شود.
علی رهبری در سال 1352 مدیریت هنرستان موسیقی ملی و 1353 مدیریت هنرستان عالی را بعهده گرفت. در این سالها بارها ارکستر های ژونس موزیکال، ارکستر هنرستان عالی موسیقی، ارکستر صبا، ارکستر مجلسی رادیو و تلویزیون، ارکستر سمفونیک تهران و پس از انقلاب ارکسترهای زیادی از جمله: ارکستر فیلارمونیک برلین ( زمانی که دستیار فون کارایان بود)، ارکستر ملی فرانسه، ارکستر فیلارمونیک لندن، ارکستر رادیو تلویزیون بلژیک BRT(به عنوان رهبر دائم) و ارکستر فیلارمونیک زاگرب ( به عنوان رهبر دائم) کنسرتهایی اجرا کرد.
او بخاطر فعالیتهای بشر دوستانه در سال 1354 مدال طلای حقوق بشر را دریافت کرد و قطعاتی نظیر «هافمون» و «بیروت برای 9 فلوت» را در همین راستا تصنیف کرد. از آثار علی رهبری در ایران اجرای «بیژن و منیژه» اثر حسین دهلوی، «حماسه» اثر احمد پژمان و «کنسرتو ویلنسل سن سانس» با تکنوازی عباس ظهیرالدینی در بازار موجود است.
24 خرداد ارکستر سمفونیک تهران پس از 30 سال با چوب علی رهبری شروع به نواختن کرد. اگرچه ارکستر قدرت ارکستر های اروپایی را نداشت، ولی نشانه هایی از تمرین منظم زیر نظر رهبری کارکشته در نواختن ارکستر مشخص بود.
رهبری 57 ساله با تسلطی چشمگیر سکان ارکستر را در دست داشت و هنگام رهبری این گفته او که «رهبری ساده ترین شغل دنیاست» بخوبی در ذهن تداعی می شد.
دیروز (یکشنبه) مهر گزارش داد: ارکستر سمفونیک تهران با همکاری گروه کر و همخوانان میهمانانی چون پری زنگنه ، شقایق الله یاری،گیتی خسروی،میرهادی قضات و خسرو محصوری ،سمفونی شماره 9 بتهوون را که یکی از سخت ترین سمفونی های کرال جهان و به عنوان زیباترین این سمفونی ها مطرح است دربالاترین حد کیفیت اجرا کردند.
در این شب به یاد ماندنی که هر سه طبقه تالار وحدت مملو از جمعیت بود ، ابتدا قطعه "نیما"اثر علیرضا مشایخی و در ادامه با حضور اعضای گروه کر، سمفونی 9 بتهوون در چهار قسمت به اجرا درآمد. به عقیده "واگنر"قسمت اول سمفونی مبارزه روح انسان را با غم و اندوه بیان می کند؛ این مبارزه پس از درآمدی با شکوه، به تدریج شدید تر می شود؛ قسمت دوم با نوعی سرخوشی مفرط آغاز می شود . این قسمت یک اسکراتسو است، قسمت سوم بیانگر احساسات پاک و بی آلایش انسان است و با نوای آهسته ای از عشق و امیدهای جوانی حکایت می کند، قسمت چهارم تماما بیان شادی مقدس و یک سرور روحانی است که ابتدای این قسمت ،موسیقی حالت مکالمه پیدا می کند و از حوزه موسیقی سازی خارج می شود؛ ودر پایان ترانه شادی با آواز دسته جمعی قسمت هایی از منظومه "شیلر"(شاعر و اندیشمند بزرگ آلمانی)خوانده می شود. در قسمتی از شعر شیلر با ترجمه صادق طباطبایی چنین می خوانیم:
آدمیان به برادری خواهند رسید/ آنجا که شهر لطفت سایه می گستراند/ هرکه به اوجی رسید/ تا به یاری دست یاری داد/ یا دختی/ از حریم عفاف را دلدار گشت/ اوست شوریده ذوق و واصل به دیار شوق/ نیز هر کس که خود را زنده جانی/ در دایره گیتی می نامد/ آن کس که این کمترین را نیارد/ گریان گلیم خویش از این جمع برکند... .
برنامه ارکستر با اتمام قسمت چهارم وبا ترانه شادی به پایان رسید و تشویق بیش از حد حاضران علی رهبری و ارکستر را واداشت تا بخشی از این قسمت را تکرار کنند اما پس از اجرای این بخش مجددا مردم خواستار اجرای دیگر بودند و علی رهبری تا سه بار بخش هایی از ای سمفونی را اجرا کرد و در بالاخره درحین تشویق حاضران صحنه را ترک کرد.
صادق طباطبایی ، مطلع و دوستدار موسیقی که در هیجدهمین جشنواره موسیقی فجر کتابچه ای را در خصوص آثار و ویژگی های هنری بتهوون نگاشته است گفت : امشب یک شب تاریخی در طول فعالیت های موسیقایی کشور محسوب می شود و اجرای سمفونی نهم بتهوون( که قله هنر موسیقی محسوب می شود وتا کنون هیچکس جز بتهوون این قله را فتح نکرده است) یک اتفاق خجسته است . اجرای این اثر در اولین اجرای رسمی ارکستر به رهبری علی رهبری در دولت جدید را باید به فال نیک گرفت.
وی در ادامه گفت : این اجرا می تواند به عنوان یک بمب خبری در دنیا صدا دهد که اجرایی در این سطح در ایران اتفاق می افتد ولی متاسفانه آنچنان که باید از سوی رسانه های مختلف پوشش داده نمی شود.
طالب خان شهیدی ، رهبر ارکستر تاجیکی که چندی پیش به عنوان رهبر میهمان ارکستر سمفونیک اجرایی داشت گفت : این برنامه برای ایرانی ها مثل یک" سورپرایز" است . برنامه با کیفیت خوبی برگزار شد و سولیست ها هم خیلی خوب اجرا کردند.
لوریس چکناوریان نیز ضمن ارزشمند خواندن این برنامه گفت : من قبلا قسمت آخراین سمفونی را با ارکستر اجرا کرده بودم ولی تا کنون شاهد اجرای کامل این سمفونی در تهران و توسط این ارکستر نبودم و این اجرا می تواند کلاس ارکستر سمفونیک تهران را ارتقا دهد.
شب اول اجرای ارکستر سمفونیک در ساعت 23به اتمام رسید. لازم به ذکر است که این برنامه در قالب هفته موسیقی اجرا شد و تا شب 6مهرماه ادامه خواهد داشت.
اجرای این سمفونی در شب دوم مهرماه در تهران نیز یک اتفاق نادر در تاریخ موسیقی ایران و ارکستر سمفونیک تهران به شمار می رود که اهمیت این موضوع به دلیل کامل بودن اجرای اثر، کیفیت بالای آن و رهبری ارکستر توسط یک رهبر ارکستر بین المللی است .
گفتنی است شب هفتم مه سال 1824 که برای اولین بار سمفونی نهم بتهوون در وین اجرا شد ، در عالم موسیقی به عنوان یک شب تاریخی به ثبت رسیده است .


