جمعه ۱ مهر ۱۳۸۴ - ساخت هواپیمای"ایران 140" هواپیمای ایرانی

خبرگزاری"مهر" - سرویس اقتصادی :خبرگزاری"مهر" در حالی گزارشی از ساخت هواپیمایی"ایران 140" در اصفهان منتشر می کند که باید همواره به این نکته توجه کرد:"طرح ملی، همت ملی را می طلبد".
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری"مهر"، در دهه 1370 دولت به این فکر افتاد که "استراتژی صنعت هوایی کشور" را در دو بخش دفاعی وتجاری مشخص کند که منظور از استراتژی هوایی تجاری، تامین نیازهای هوایی بود.
دولت در آن زمان در خصوص "استراتژی صنعت هوایی" در بخش تجاری پس از بررسی های فراوان، نتیجه گیری کرد: تعداد صندلی های ناوگان حمل ونقل هوایی کشور ظرف 20 سال باید به 25 هزار صندلی افزایش یابد.

از سوی دیگر، کارشناسان نیز معتقدند که تحریم ایران از سوی امریکا، کشورمان را مجبور کرده که به نسبت به ساخت هواپیما در داخل اقدام کند.

بدین ترتیب، باتوجه به فرسوده بودن هواپیماهای فعال در ناوگان حمل ونقل هوایی و افزایش تعداد صندلی های موجود در ناوگان، در دهه 70 بررسی شد که برای خریداری هواپیما و رفع کمبود صندلی ناوگان از شرق، علاوه بر نیاز5 میلیارد دلار اعتبار( به منظور تامین هر صندلی، 200هزار دلار) ، 15 میلیارد دلار نیز برای طول مدت پرواز و تعمیرات آن ظرف 20 سال لازم بود.

همچنین به منظور خریداری هواپیما ورفع کمبود صندلی ناوگان حمل ونقل هوایی از غرب، در آن زمان 5/7 میلیارد دلار( به منظور تامین هر صندلی،300 دلار) و 5/22 میلیارد دلار برای طول مدت پرواز وتعمیرات آن ظرف 20 سال لازم بود.

دولت پس از این بررسی، با توجه به سوابق صنعت هوایی کشور به این جمع بندی رسید: ایران هواپیمای برد کوتاه بسازد و هواپیمای برد بلند را هوشمندانه خریداری کند.

استفاده از لفظ هوشمندانه در این جمع بندی نیز به این خاطر بود که حتی الامقدور هواپیماهای خریداری شوند که امکان تولید قطعات آنها در ایران وجود داشته باشد.

سرانجام شرکت هواپیماسازی هسا که متعلق به وزارت دفاع است، در سال 1375 در طرحی تصمیم گرفت که هواپیما تولید و با نامه ایرانی به بازار عرضه کند.

به همین منظور، شرکت هواپیماسازی هسا مدارک ساخت هواپیما با نام ایرانی جهت همکاری و انتقال تکنولوژی ساخت هواپیما به ایران را به شرکت های معتبر هواپیمای سازی از جمله فوکر هلند، ای تی آر فرانسه، ایلوشین روسیه، آنتوف اوکراین، وای ایت چین ، کارا اسپانیا و ایرباس امریکا ارسال کرد که تنها فوکر و ایرباس به این پیشنهاد "نه" گفتند.

با برگزاری مناقصه در آن زمان اعلام شد که شرکت هواپیماسازی آنتونف اوکراین جهت تولید هواپیما با نام ایرانی همکاری خواهد کرد.

علت اینکه محصول مشترک ایران واوکراین در ساخت هواپیما ، "ایران 140" نام گرفته این است که سه حروف اول این نام مختص ایرانی ها و دو حرف دیگر به اوکراینی ها اختصاص دارد.

دولت نیز با آغازساخت هواپیمای با نام ایرانی در اصفهان اعتباراتی برای این منظور در نظر گفت.

بنابراعلام سازمان مدیریت و برنامه ریزی، دولت برای ساخت هواپیمای "ایران 140" تا قبل از سال 1383 حدود 200 میلیارد و 960 میلیون ریال اعتبار در نظر گرفته است.

سازمان مدیریت وبرنامه ریزی با اشاره به این که دولت در سال 1383 و 1384 نیز برای هر سال 25 میلیارد ریال به طرح ساخت هواپیمای"ایران 140" در نظر گرفته است، تصریح می کند: با توجه به اتمام پروژه در سال 84، دولت دیگر از سال 1385 به بعد به ساخت این نوع هواپیما اعتبار اختصاص نخواهد داد.

هواپیمای ایران 140، که گنجایش 50 مسافر را دارد، قادر است در هر ساعت 500 کیلومتر را طی کند و دارای مصرف سوخت پایانی نسبت هواپیماهایی نظیر فوکر 100 است به طوری که این هواپیما، برای یک ساعت پرواز، 500 تا 600 کیلوگرم سوخت مصرف می کند ولی فوکر100 برای همین ساعت پرواز، 2/2 تن سوخت مصرف دارد.

در ادامه این گزارش به این نکته باید اشاره کرد که طرح ملی، همت ملی را می طلبد. هدف از باید این جمله نیز آن است که بخشی از اعتبارات سال های گذشته ساخت هواپیمای "ایران140" اختصاص نیافته و مورد کم لطفی دولت گذشته قرار گرفته است .

همچنین تاخیرهای طولانی مدت دولت گذشته در تصویب اختصاص اعتبار به شرکت هواپیمایی سفیران برای پرداخت پول هواپیمای "ایران 140" خریداری شده نیز موجب ایجاد مشکلاتی در تولید این نوع هواپیمای ایرانی کرده است.

عباس فلاح مدیرعامل شرکت هواپیماسازی هسا در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری"مهر" تصمیم ساخت هواپیمای "ایران 140"در ایران را تصمیمی بسیار اصولی و درست بیان کرد و گفت: درتمام کشورهای خارجی از آثار ومزایای صنعت هوایی در صنایع دیگر از جمله خودروسازی استفاده می کنند که متاسفانه در ایران برعکس این کار اتفاق افتاده است.

وی در خصوص نحوه قرارداد ساخت هواپیمای "ایران 140" شرکت هواپیماسازی هسا با آنتونوف اوکراین توضیح می دهد: بر طبق قرارداد، 70 درصد تولید این هواپیما را ایرانی ها را باید بسازند و 30 درصد باقی را که بیشتر بخش قطعات آن است و مقرون به صرفه هم نیست،اوکراینی ها.

فلاح وضعیت فعلی ساخت هواپیمای "ایران 140"در اصفهان را این طور بیان می کند: درحال حاضر بیش از 32 درصد تولید هواپپمای "ایران 140" را ایرانی ها می سازند که امید می رود این میزان درصد در سال های آینده به حدود 70 درصد برسد.

مدیرعامل شرکت هواپیماسازی هسا با انتقاد از نحوه اختصاص اعتبار به پروژه" ساخت هواپیمای ایران 140" از سوی دولت گذشته گفت: تاکنون دولت 56 میلیون دلار از بدهی های معوق مربوط به بودجه دولتی این پروژه را پرداخت نکرده است.

وی با اشاره به این که دولت مانده اعتبار مخصوص طرح" ساخت هواپیمای ایران 140" را به صورت فایناس غیر خود گردان خواهد داد،توضیح داد: کل اعتبار درنظرگفته شده از سوی دولت برای کمک به این طرح 196 میلیون دلار بوده که دولت 33 میلیون دلار آن را به همراه معادل ریالی آن پرداخت کرده است.

فلاح خاطرنشان کرد: دولت معادل ریالی 100 میلیون دلار کمک دیگر به این طرح را تاکنون نداده و صنعت مجبور شده که برای تامین آن وام بگیرد.

مدیرعامل شرکت هواپیماسازی هسا درباره این گونه اختصاص اعتبار از سوی دولت به طرح" ساخت هواپیمای ایران 140" این طور نتیجه گیری کرد: این گونه اختصاص اعتبار در مجموع این طرح را با مشکل مواجه کرده است.

وی همچنین توضیح داد: دولت پس از گذشته دوسال از درخواست وام شرکت هواپیمایی سفیران برای خرید هواپیما در مردادماه گذشته تصویب کرد که 5/49 میلیون یورو به این شرکت از حساب ذخیره ارزی اختصاص یابد.

فلاح اعلام کرد: شرکت هواپیمای سفیران دو فروند هواپیمای ایران 140 را خریداری کرده که هم اکنون در ناوگان حمل ونقل هوایی کشور فعال است.

مدیرعامل شرکت هواپیماسازی هسا تصریح کرد: سومین فروند هواپیمای ساخته شده"ایران 140" نیز آماده تحویل به این شرکت هواپیمایی است که در صورت پرداخت پول آن، به ناوگان حمل ونقل هوایی می پیوندد.

وی با اعلام این که 5 فروند هواپیمای "ایران 140" دیگر نیز هم اکنون درحال ساخت است، خبر داد: طبق برنامه زمان بندی شده، 32 فروند هواپیمای"ایران 140" تا پایان سال 1388 در اصفهان تولید خواهد شد.

فلاح در ادامه به مصرف سوخت پایان این هواپیما اشاره وخاطرنشان می کند: به عنوان مثال، این هواپیما برای یک ساعت پرواز 500 تا 600 کیلوگرم سوخت مصرف می کند و این درحالی است که هواپیمایی نظیر فوکر 100 در این مدت، 2/2 تن سوخت مصرف دارد.

مدیرعامل شرکت هواپیماسازی هسا تاکید می کند: با افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی نیز استفاده از هواپیماهای کم مصرف در سوخت مورد توجه شرکت های هواپیمایی قرار گرفته است، به طوری که هم اکنون بیش از660 فروند هواپیمای"تربو فراپ" (کم مصرف در سوخت) در دنیا در حال پروازند.

وی، ایمنی هواپیمای "ایران 140" ( تربو فراپ) را به مراتب بالاتر از هواپیماهایی همچون فوکر 100 عنوان کرد و توضیح داد: هواپیمای "ایران 140" به دلیل دارا بودن ملخ ، در شرایط حساس، بدون موتور هم می تواند پرواز ودر نهایت در باند و همچنین مسیرهای ناهمواره بنشیند.

فلاح گفت: هواپیمای جت نظیر فوکر 100 بدلیل نداشتن ملخ، دارای این خصلت هواپیمای "ایران 140"نیست.

به گزارش"مهر"، کارشناسان معتقدند که ایران توانسته با ساخت هواپیمای ایرانی به نوعی تحریم های آمریکا در فروش هواپیما به کشورمان را کمرنگ تر کند. به عبارت دیگر، ایران ، امریکا را با ساخت هواپیمای ایرانی مات کرده است.

از این رو، انتظار می رود ، ساخت هواپیمای ایران 140 در کشور با حمایت های بی دریغ دولت سرعت بیشتری گیرد تا در آینده با همت مهندسان داخلی در این خصوص نیز خودکفا شویم.

گزارش از: مجتبی قمری وفا