تهران _ ميراث خبر:
گروه اجتماعي،صنم مودي: ثبت آثار تاريخي در فهرست ملي كه از سال 1310 آغاز شد زمان جاودانه شدن آثار ارزشمندي چون معبد آناهيتا و تپه سيلك بود. شهريور 73 سال پيش كوه خواجو، پنجاه و چهارمين اثري بود كه در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد.
ديگر آثار به ثبت رسيده در اين روز، تل شيروان، تل لالار واقع در ساحل رود سميره و شهر تاريخي دره شهر (ماداكتو)بود كه متعلق به عصر ساساني _ اسلامي هستند. همچنين گلگا، تپه عصر آهن واقع در مهاباد و قلعه ضحاك (تل ضحاك پيش از تاريخ) واقع در فسا با شماره‌هاي ثبتي 11 و 15، 71 سال پيش در فهرست آثار ملي جاي گرفته‌اند.
همچنين نام معبد آناهيتا كنگاور واقع در كرمانشاه نيز كه با شماره ثبتي 31 در فهرست آثار ملي جاي گرفت چندي است در فهرست آثار منتخب براي ثبت در فهرست جهاني يونسكو قرار گرفته است.
اين بناي تاريخي متعلق به دوره اشكاني و ساساني است و شهر كنگاور كه ساليان طولاني است آناهيتا را در خود پذيرفته است شهرستاني است به وسعت ? ???? هزارمتر مربع و در مجموع ? ?/??درصد از مساحت كل استان كرمانشاه را تشكيل داده است.
براي نخستين بار در سال ? ??? ميلادي «ايزدور خاراكسي» در كتاب خود تحت عنوان «ايستگاه ها و چاپارخانه‌هاي پارت» از كنگاور به صورت «كنكوبار» نام برده و آنرا معبد و پرستشگاهي براي الهه آرتميس دانسته است.
در قرن سوم هجري به بعد مورخان و جغرافي نويسان مسلمان در تواريخ و سياحت نامه‌هاي خود از كنگاور به عناويني چون قصرالصوص (كاخ دزدان ) گردشگاه مخصوص خسرو، گردشگاه پرويز، كاخ خسرو، كاخ و قلعه خسرو نام برده اند.
دريكي دو قرن اخير سياحان و مورخان و در ادامه آنها باستان شناسان غربي از كنگاور به عناويني چون معبد خورشيد، معبد يوناني، عمارت يوناني، معبد آنائيتيس ،معبد ديان و بالاخره معبد ناهيد ياآناهيتا نام برده‌اند و تاريخ آن را به دوره سلوكي يا اشكاني نسبت داده‌اند و با همين فرضيات در سال ? ?????شمسي كاوشهاي باستان شناسي از سوي باستان شناسان و محققان ايراني آغاز شد.

طي كاوش هاي صورت گرفته در پاي ديواره شرقي بناي كنگاور تابوت ها و خمره‌هاي سفالي دفن اجساد مربوط به دوره اشكانيان به دست آمده كه سكه‌هايي مربوط به اين دوران از «فرهاد اول» و «ارد» ?نيز در اين قبور يافت شده است.
كاوشگران با بررسي هايي كه انجام داده اند در معبد آناهيتا همچنين لايه هايي از تمدن متعلق به دوره ساساني و دوره هاي مختلف اسلامي چون اوايل اسلام دوره سلجوقي، ايلخاني، صفويه و قاجاريه را نيز يافته اند.
در 24 شهريور 1310 اثر تاريخي ديگري با شماره ثبتي 38 در فهرست آثار ملي جاودانه شد اين اثر تاريخي كه تپه سيلك نام دارد، ميراثي است به جاي مانده از دوره پيش از تاريخ.
تپه سيلك در كاشان واقع شده و تپه جنوبي آن با مساحتي بيش از دو هكتار در سه كيلومتري جنوب شرقي شهر كاشان نشانگر دوره هاي سوم و چهارم سيلك است. اگر چه از لحاظ فرهنگي دوره سوم سيلك ادامه دوره دوم در تپه شمالي است، اما پيشرفت هاي چشمگيري كه در امور فني نصيبصعنعتگران ساكن آن شد، اين دوره را از دوره هاي پيشين و بعدي، يعني دوره هاي دوم و چهارم به گونه اي بر جسته جدا و متمايز مي سازد.
دوره سوم سيلك از هشت لايه استقرار تشكيل شده و اواسط اين دوره كه همزمان با دوران شكوفايي صنعت و فن در سراسر فلات مركزي است، پيشرفت هاي شگرفي را در صنايعي همچون سفالگري و فلزكاري به نمايش مي گذارد.
از زمان لايه چهارم از دوره سوم، به علت افزايش تقاضا براي سفال و گسترش مبادلات تجاري كه نياز به وسايل حمل و نقل كالا را بيشتر مي كرد، سفالگران سيلك براي توليد سفال انبوه دست به اختراع چرخ سفالگري زدند. پس از بروز بزرگترين تحول صنعتي و كشف فلز و ذوب آن، صنعتگران «سيلك» با ذوب مس و ريختن آن در قالب ها اقدام به ساخت ابزاري چون تبر، چكش، كلنگ يك سر، كلنگ دو سر، تيغ خنجر، سوزن، سنجاق و قلم كردند و در اين زمان ابزار فلزي جايگزين انواع مشابه آنها از جنس سنگ و استخوان شد.
فيروز آباد فارس روزگاري با نام اردشير خوره و شهرگور خوانده مي شد. اين شهر تاريخي كه پس از سقوط سلسله اشكانيان و به قدرت رسيدن ساسانيان به يكي از شهرهاي مهم سياسي و مذهبي ساسانيان تبديل شد در نخستين روز آغاز ثبت آثار تاريخي در فهرست آثار ملي در اين فهرست جاي گرفت.
شهرگور 73 سال پيش هفدهمين اثري بود كه در فهرست آثار ملي ثبت شد. اين شهر در زمان سلطنت عضدالدوله به فيروز آباد تغيير نام داد.
در داخل شهر اصلي دو بناي مناره و آتشكده و جود دارد كه از جمله ارزشمند ترين بناهاي تاريخي آن محسوب مي شوند. هم اكنون از اين دو اثر جز ويرانه اي‌ باقي نمانده و درخارج شهر گور و در سمت شمال اين شهر دو اثر مهم ديگر وجود دارد كه يكي قلعه دختر و ديگري كاخ اردشير بابكان است. و از اين آثار نيز در حال حاضر تنها ويرانه هايي باقي مانده كه تا حدودي نشانگر نقشه، طرح و شيوه معماري آن است.

در 2 كيلومتري شهر فيروز آباد كنوني،كاخ معروف اردشير بابكان مؤسس سلسله ساساني قرار دارد. اين مكان از نخستين كاخه ايي است كه اردشير بنا كرد. اين مجموعه بزرگ درمقابل بركه‌ اي زيبا و چشمه‌ اي روان ساخته شده و نماي بيروني كاخ با شيوه خاص معماري محلي ساخته شده، بدين معنا كه از سطوح مسطح و صاف استفاده نشده در نتيجه فرو رفتگي ها و برجستگي هايي ديده مي شود.‌

بناي كاخ اردشير بابكان در طرح اصلي وتزئينات داخلي از بناهاي هخامنشيان به ويژه كاخ هاي شوش و تخت‌جمشيد تاثير پذيرفته و يك تالار بزرگ و تعدادي تالار كوچك و اتاق در كنار آن و همچنين وجود يك حياط و اتاق هايي دراطراف آن دو شيوه متفاوت معماري هخامنشي است كه هر دو طرح بصورت تلفيقي در طرح كاخ اردشير بابكان مشاهده مي‌ شود و در واقع اين شيوه معماري اساس معماري ساساني را در دوره‌هاي شاهان بعدي تشكيل مي‌دهد.

24 شهريور 84 هفتادو چهارمين سالگرد ثبت اثار ديگري چون شهر تاريخي «ماداكتو» دره شهر واقع در ايلام است كه متعلق به عصر ساساني است و شماره ثبتي 6 را به خود اختصاص داده همچنين مجموعه نقش رستم مرودشت در فارس متعلق به دوره ايلامي، هخامنشي و ساساني در فهرست آثار ملي با شماره 21 به ثبت رسيده است.
كوه خواجو از زابل باقي مانده از دوران اشكاني و ساساني با شماره 54 نيز از نخستين اثرهايي است كه در فهرست آثار ملي جاودانه شده است.