سيستم مخابراتي هشدار دهنده زلزله با قابليت اعلام زلزله پيش از وقوع از طريق تلفن در كشور طراحي و ثبت اختراع شد.

دكتر كاويان پرورش بلدي كه با همكاري مهندس سعيد قراگوزلو از كارشناسان مخابرات موفق به اختراع شبكه مخابراتي هشدار زلزله شده‌اند با بيان اين مطلب به خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: اين سيستم كه فاقد هرگونه نمونه مشابه داخلي و خارجي است داراي هشداردهنده‌هاي ويژه‌اي است كه در سطح گسل فعال تعبيه مي‌شوند و به محض آغاز فعاليت گسل و پيش از رسيدن موج p به سطح زمين فعال شده و با حداكثر سرعت از طريق شبكه مخابراتي هشدارهاي صوتي ويژه‌اي را از گوشي‌هاي معمولي تلفن پخش كرده و شهروندان را لحظاتي پيش از رخداد زمين لرزه قريب‌الوقوع مطلع كنند.

وي خاطرنشان كرد: فاصله زماني بين پخش هشدار از تلفن و وقوع زلزله به عمق و فاصله كانون زلزله بستگي دارد ولي مسلما سرعت عمل اين سيستم به مراتب بيشتر از نمونه‌هاي خارجي دستگاه‌هاي هشدار دهنده است.

به گفته اين مخترع در دستگاه‌هاي موجود كه آن‌ها نيز مبتني بر دريافت موج p ( موج غير مخرب زلزله كه مدتي پيش از امواج مخرب زلزله ايجاد مي‌شود) هستند، حسگرها در سطح زمين قرار دارند و موج p با سرعت متوسط 8 كيلومتر در ثانيه از محل گل به هشدار دهنده مي‌رسد بنابراين اگر مثلا زلزله‌اي در عمق 65 تا 80 كيلومتري سطح زمين‌ها و فاصله 300 تا 475 كيلومتري اتفاق بيفتد چون موج p حدودا 68/1 برابر سريعتر از موج s حركت مي‌كند، زمان قابل استفاده براي آمادگي در برابر تخريب زلزله حداكثر يك دقيقه خواهد بود در حالي كه در شبكه پيشنهادي اين اختراع هشداردهنده‌ها در سطح گسل فعال قرار دارد و پس از رسيدن اولين امواج لرزه‌يي p به كانون سطحي مابقي مسير از طريق امواج بي‌سيم يا سيگنال‌هاي الكتريكي شبكه مخابراتي كه سرعتي قابل مقايسه با سرعت نور دارند طي مي‌شود و به اين ترتيب كاربران حتي مدتي پيش از رسيدن اولين موج p هشدار صوتي را دريافت مي‌كنند در واقع اين سيستم به مرحله پيشرفته‌تر از دستگاه‌هاي هشدار دهنده خارجي بوده و حالت پيش‌بيني كننده زلزله قريب‌الوقوع را دارد.

پرورش بلدي در ادامه سهولت كاربرد، عدم نياز به خريد سخت‌افزاري خاص از سوي مشتركان سرويس هشدار زلزله، اعلام هشدار به صورتي سريع‌تر از تمامي دستگاه‌هاي هشدار دهنده موجود و سهولت استفاده از آن براي شهروندان را از ويژگي‌هاي بارز شبكه مخابراتي هشدار دهنده زلزله عنوان كرد و گفت: از آنجا كه هشدار صوتي توسط گوشي‌هاي معمولي تلفن صورت مي‌گيرد وجود سه ميليون تلفن در تهران و 18 ميليون تلفن در سراسر كشور زمينه مناسبي را براي اجراي موفق اين طرح در راستاي افزايش آمادگي مواجهه با زلزله فراهم كرده است. از سوي ديگر با توجه به هزينه كم نگهداري و توسعه شبكه و وجود تعداد بالاي كاربران حتي در صورت پرداخت مبالغ كاملا محدودي مثلا هزار تومان در ماه ارائه آن از سوي شركت مخابرات نه تنها هزينه‌اي را به اين شركت تحميل نمي‌كند بلكه مي‌تواند ميلياردها تومان در ماه سودآوري داشته باشد.

وي افزود: يكي ديگر از مزيت‌هاي بارز سيستم ابداعي اين است كه به دليل قرار نداشتن هشدار دهنده آن در سطح زمين جداسازي لرزه‌هاي موضعي و بي‌اهميت - مثل لرزش حاصل از حركت خودروها و ... - كه يكي از چالش‌هاي اساسي دستگاه‌هاي هشداردهنده موجود است در اين سيستم به سهولت و بدون نياز به كاهش حساسيت هشداردهنده‌ها مقدور است.

اين مخترع در پايان درباره روند اجرايي اين طرح گفت:‌ با مساعدت مسئولان يكي از مراكز مخابراتي اجازه تست محدود شبكه هشدار دهنده زلزله اخذ شده تا عملكرد سيستم در اطلاع‌رساني سريع لرزه‌اي مصنوعي براي تعدادي از مشتركان در دسترس عملا مورد ارزيابي قرار گيرد.