دستگاه كاهش بار ميكروبي شير با سرعت بالا و بدون ايجاد حرارت به همت يك مخترع جوان ايراني طراحي و ساخته شد.

سيد حسين خبازي، دانشجوي الكترونيك و برنده نشان نقره سي و سومين دوره مسابقات اختراعات و نوآوري‌هاي ژنو در گفت و گو با خبرنگار پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار كرد: سيستم‌هاي فعلي پاستوريزه كردن شير، طبق نظريه لويي پاستور شير را در ابتدا حرارت داده و پس از رسيدن به دماي معيني، مجددا آن را سرد مي‌كنند تا در حين تبادل انرژي برخي از ميكروارگانيزم ها از بين رفته و بار ميكروبي شير كاهش پيدا ‌كند.

وي خاطرنشان كرد: در اين روش ضمن از بين رفتن ميكروارگانيزم‌هاي بيماري زا، برخي از املاح و مواد پروتئيني مفيد نيز در اثر انرژي حرارتي از بين مي‌رود و بدين ترتيب با پخته شدن پروتئين، چربي و لاكتوز، از يك ليوان شير مصرفي، حدود 46 درصد آن جذب بدن مي‌شود.

خبازي با اشاره به هدف ايده‌آل صنعت لبنيات كه ساخت دستگاه پاستوريزاسيون سرد است اظهار كرد: صنعت لبنيات در پي ساخت دستگاهي است كه با كاهش 100 درصدي بار ميكروبي شير و عدم تغيير در پروتئين، چربي و لاكتوز، عطر، طعم و بوي شير تهيه شده از دام را حفظ كند.

وي افزود: در اين طرح سيستمي مبتني بر ميدانهاي الكترومغناطيسي طراحي شده كه به روش كاملا سرد بار ميكروبي شير را حدود 9/99 درصد كاهش مي‌دهد و ساير خواص شير را نيز حفظ مي‌كند و تنها يك قدم با هدف ايده آل اين صنعت فاصله وجود دارد.

خبازي در بيان مزاياي اين طرح به مواردي نظير خام بودن شير ورودي و خروجي از دستگاه، كاهش برق مصرفي از 2 مگاوات در سيستم‌هاي كنوني به 15 كيلووات در سيستم ابداعي و مجهز بودن به دو دستگاه واكتومتر در بخش ورودي و خروجي اشاره كرد.

وي در خصوص بخش واكتومتر سيستم گفت: براي اندازه گيري بار ميكروبي شير در گذشته از كشت مرجع در طول 72 ساعت استفاده مي‌شود و با پيشرفت علم هلند و دانمارك موفق به ساخت دستگاهي شدند كه اين كار را در 20 دقيقه انجام مي‌دهد و به دليل بالا بودن هزينه تهيه اين دستگاه در كشور‌ (حدود 120 ميليون تومان) به دنبال ساخت سيستمي با هزينه كمتر و بازدهي بيشتر بوديم.

خبازي افزود: سيستم ابداعي با هزينه‌اي نصف نمونه خارجي ساخته شده و در كمتر از 5 دقيقه بار ميكروبي شير را محاسبه مي‌كند ضمن آنكه واكتومتر خروجي متغير بوده و قابليت تنظيم براي انواع مواد لبني را دارد.

وي خاطر نشان كرد: مخازن دستگاه از جنس استيل، يك نوع سراميك و شيشه بوده و توسط ميدانهاي الكترومغناطيسي اين عمل را انجام مي‌دهد.

اين مبتكر افزود: دستگاه از 9 سنسور و مگنترون تشكيل شده كه با زواياي مختلف برآيند نيرو در مركز كره ميكروب زدايي را به صفر رسانده و مانع از ايجاد حرارت در سيستم مي‌شوند. ضمن آنكه چگونگي كاربرد آن شبيه مايكروويو خانگي بوده و ابعاد نمونه صنعتي 3×4×7 متر است.

وي با اشاره به انعقاد قرارداد با دو كارخانه شير در داخل كشور اظهار كرد: نمونه سيستم تمام هوشمند كه مجهز به دو دستگاه واكتومتر است، حدود 400 تا 500 ميليون تومان است و نمونه نيمه هوشمند بدون دستگاه واكتومتر هزينه‌اي حدود 200 تا 250 ميليون تومان دارد.

گفتني است اين طرح علاوه بر نشان نقره برنده يك ديپلم افتخار و طرح برگزيده WIPO بوده است.