یکشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۴
- کشف بزرگترين ظرف ايران باستان در تنگه بلاغي
بزرگترين ظرف باستاني ايران با 120 كيلوگرم وزن، توسط باستانشناسان ايراني و لهستاني در درياچه پشت سد سيوند در تنگه بلاغي كشف شد.
بزرگترين ظرف باستاني ايران با 120 كيلوگرم وزن، توسط باستانشناسان ايراني و لهستاني در درياچه پشت سد سيوند در تنگه بلاغي كشف شد.
تنگه 18 كيلومتري بلاغي در فاصله 8 كيلومتري از محوطه ثبت جهاني پاسارگاد در استان فارس جاي گرفته و بخشي از چشمانداز باستاني پاسارگاد را تشکیل می دهد. اين تنگه به اعتقاد كارشناسان محل عبور راه شاهي مهمترين راه باستاني كشور است كه به دستور داريوش هخامنشي ساخته شده است.
«علي اسدي»، سرپرست ايراني تيم مشترك ايران و لهستان در مورد كشف اين ظرف، گفت: «با ادامه روند كاوشهاي نجاتبخشي در تنگه بلاغي و در يكي از فضاهاي معماري كشف شده كه احتمالا انبار بوده به اين كوزه سفالي قهوهاي رنگ كه بزرگترين ظرف ايران باستان است؛ برخورد كرديم.»
وي با اشاره به اين كه هنوز بخشهايي از اين ظرف فراهخامنشي (اواخر هخامنشي تا اوايل ساساني) در خاك است، گفت: «اين ظرف كه قطر بدنه آن يك متر و 23 سانتيمتر است بيش از يك متر و 40 سانتيمتر طول و 120 كيلوگرم وزن دارد.»
پيش از اين كشف باستانشناسان در كاوشهاي شهر باستاني استخر و تخت جمشيد هم چند ظرف بزرگ كشف كرده بودند كه از اين ظرف تازه كشف شده چندين سانتيمتر كوچكتر هستند.
به گفته اسدي هماكنون كارشناسان به دنبال راهكاري هستند تا بتوانند اين ظرف را بدون آسيب به موزه پاسارگاد انتقال دهند. اين ظرف تقريبا سالم است و تنها بخشي از بدنه آن آسيب ديده است.
باستانشناسان با توجه به ابعاد اين ظرف احتمال ميدهند كه از اين ظرف به عنوان وسيلهاي براي انبار كردن استفاده ميشده است. قرار است بعد از خارج شدن اين ظرف از خاك روي اين ظرف مطالعاتي صورت گيرد و محتويات آن خالي شود.
هماكنون به جز تيم ايراني و لهستاني كه از سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور و دانشگاه ورشو لهستان هستند، دو تيم ايراني و آلماني و ايراني و فرانسوي هم در حال نجاتبخشي محوطههاي باستاني در تنگه بلاغي هستند.
قرار است سد سيوند دي ماه سال جاري آبگيري شود. همزمان با آبگيري اين 129 اثر و محوطه باستاني شناسايي شده در اين محوطه غرق می شوند.
در چند ماه گذشته گروهي از كارشناسان بنياد پژوهشي پارسه و پاسارگاد و كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اقدامات كارشناسي براي تهيه طرح نجاتبخشي محوطههاي باستاني موجود در تنگه آغاز و بيش از 120 محوطه را شناسايي كردند.
«بابك كيال» سرپرست مجموعه باستاني پاسارگاد در مورد محوطههاي باستاني شناسايي شده، گفت: «در اين بررسيهاي باستاني آثاري شامل تپههاي پيش از ميلاد، كورههاي ذوب فلز، غار و سكونتگاههاي پيش از ميلاد، دو قبرستان دسته جمعي مربوط به دوران اشكاني و آثار ديگر به دست آمده است.»
طي چند سال گذشته در كشورهاي باستاني جهان برخي از سدها در كنار رودخانهها و محوطههاي باستاني به منظور توسعه اقتصادي و عمراني و تامين آب ساخته شدهاند. اما اين سدها موجب به خطر افتادن بسياري از محوطههاي باستاني جهان شده است.
كارشناسان جهان با توجه به اهميت طرحهاي عمراني و اقتصادي، نجاتبخشي محوطههاي تاريخي را آغاز كردهاند كه از آن جمله ميتوان به سد «اسوان» در مصر اشاره كرد. كشور مصر براي ادامه روند توسعه اقتصادي و عمراني كشور خود، كميتهاي جهاني را به رهبري يونسكو تشكيل داد و طي چند سال عمليات گسترده معابد نوبي را از خطر غرق شدن نجات داد.
پاسارگاد پنجمين محوطه جهاني ايران است كه طي آخرين جلسه يونسكو تير ماه سال 1383 در چين برگزار شد به علت دارا بودن شاخصهاي فراوان در فهرست جهاني يونسكو به ثبت رسيد.
ساخت سد سيوند از سال 1377 در تنگه بلاغي و روي رودخانه پلوار بدون توجه به وجود آثار تاريخي و باستاني آغاز شد.
