حمل و نقل همگانی در کلان شهر تهران دغدغه ای است که همواره ذهن مسوولین شهر و حتی مسوولین نظام را به خود مشغول کرده است ؛ اتوبوسهای مملو از مسافر، واگن های انبوه از جمعیت، صدها مسافر در انتظار تاکسی در معابر و تقاطع ها، وضعیتی است که همه روزه به شهروندان تهران تحمیل می گردد.

تکمیل خطوط شرکت راه آهن شهری تهران تا وضعیت مطلوب 10 سال زمان می برد، بعضی از خطوط شرکت واحد به لحاظ انبوه مسافر به حد اشباع رسیده و صف طویل اتوبوسها در مبداء و مقصد جهت سوار و یا پیاده شدن شهروندان، تردد وسایل نقلیه را با مشکل مواجه می کند و بالاخره اینکه در حال حاضر تاکسی کار مینی بوس، مینی بوس کار اتوبوس و اتوبوس وظیفه مترو را انجام می دهد، انتقال هزاران مسافر در ایستگاه مبداء و مقصد مترو که در هر 6 دقیقه از یک قطار پیاده می شوند توسط شرکت واحد و تاکسیرانی نه تنها غیر مقدور است بلکه غیر علمی است.

با این وضع احداث قطار سبک شهری ضرورت حیاتی و گریز ناپذیر شهر تهران است که مزایایی به شرح زیر برآن مترتب است.

1- مطالعات طرح جامع حمل و نقل حاکی از حجم قابل توجه سفرهای شهری، کافی نبودن امکانات فعلی، استفاده بی رویه از وسایل نقلیه شخصی، حجم بالای آلودگی هوا است اجرای طرح جامع حمل و نقل ریلی و سیستم های مکمل آن در نقاط و محورهای متراکم و پر ازدحام شهر و بهبود شبکه دسترسی با استفاده از سیستم های نوین حمل و نقل مانند منوریل و قطار شهری علاوه بر بهبود ترافیک و حمل و نقل شهری حکایت از توانمندی مدیران شهری است و از شاخصه های مهم توسعه حمل و نقل شهری محسوب می گردد.

2- حدود شش میلیون و هفتصد هزار لیتر بنزین از کل بنزین مصرفی کشور مربوط به شهر تهران است در تهران فقط 1120 کیلومتر شبکه حمل و نقل عمومی وجود دارد در حالی که تهران به 3350 کیلومتر شبکه حمل و نقل عمومی نیاز دارد که ضرورت توسعه الگوی حمل و نقل عمومی از طریق احداث سیستم پیشرفته حمل و نقل و امکانات مربوط به آن مثل منوریل دو چندان می شود.

3- اگر چه محوریت اصلی توسعه حمل و نقل همگانی مترو است لیکن منوریل سیستم مکمل حمل و نقل است و نسبت به مترو می تواند در زمان کوتاه تری به نتیجه برسد و هزینه کمتری برای احداث و بهره برداری نیاز دارد و در صورتیکه با سامانه دیگر حمل و نقل هماهنگ گردد گره گشای مشکلات حمل و نقل و ترافیک شهر تهران خواهد بود.

4- در کنار احداث منوریل به نظر می رسد توسعه حمل و نقل عمومی از جمله اتوبوسرانی در دستور کار شهرداری تهران قرار دارد، افزایش ناوگان اتوبوسرانی از چهار هزار دستگاه به 7800 دستگاه، تاکسیرانی از 33 هزار دستگاه به 80 هزار دستگاه، استفاده از خودروهای حمل و نقل عمومی توسط ون با ظرفیت 11 نفر، به تعداد 5 هزار دستگاه، توسعه و تکمیل خطوط 1 و 2 مترو، احداث قطار شهری به طول 100 کیلومتر در فاز اول، توسعه خطوط ویژه اتوبوس به طول 63 کیلومتر، اصلاح هندسی 400 تقاطع و پروژه های دیگری که در راستای تامین سیستم حمل و نقل ایمن، سریع و ارزان از آن جمله است.

5- منوریل در ارتفاع 6 متری از سطح زمین با نصب پایه هایی به فاصله 4 متر و به وسیله کابینهایی که به روی ریل مربوطه قرار می گیرند قابل استفاده می باشد. علاوه بر این منوریل یا ترن هوایی در برخی کشورها مشکلات تردد را به حداقل رسانیده است.

6- تجربه مدیران شهری سیدنی و سنگاپور و کوالالامپور در بهره برداری از منوریل موفقیت آمیز بوده است.

ضمن اینکه بالا بودن تقاضای سفر در تهران و لزوم چند طبقه کردن کریدورهای حمل مسافر از دیگر ضرورت های احداث منوریل است.

متاسفانه وضعیت بروکراسی حاکم بر سیستم ادارای کشور و یا منافع عده ای در جهت جلوگیری از هر سیستم جدید در حمل و نقل سبب شده است که انجام هر حرکتی نو با مخالفت روبرو شود که انتشار بعضی از اخبار و مصاحبه ها در جراید نشان دهنده این موضوع است.

اعتراض به مصوبه شورای اسلامی شهر تهران در خصوص صدور مجوز احداث منوریل و آن هم از جنبه تخصصی آن و نه از جهت وظایف اصلی شورا وسپس کشاندن آن به هیات مرکزی حل اختلاف که در روزنامه ها منتشر شده ؛ بدعتی است که متاسفانه مدیران مجموعه حمل و نقل ترافیک را با مشکل مضاعف روبرو کرده است.

ایراداتی از قبیل عدم تصویب احداث منوریل در شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور به مصوبه شورای اسلامی شهر تهران که در طول تشکیل شوراهای اسلامی کشور بی سابقه است و آن هم در شهر تهران که دارای شورای حمل و نقل و ترافیک مستقل است دانسته یا ندانسته نشان دهنده اجرای منویات کسانی است که به هر نحو ممکن عزم خود را جزم کرده اند تا مانع راه اندازی هر سیستم حمل و نقل جدید در تهران باشند.

گروهی از کارشناسان حمل و نقل و ترافیک
« بخش خصوصی»

منبع : روزنامه همشهری