تهیه غذا برای جمعیت روبه ازدیاد جهان، دغدغه فراگیر دهه های اخیر بوده است. تولید کنندگان محصولات غذایی برای برآوردن این نیاز به انواع راههای افزایش میزان محصول روی آورده اند. استفاده از کودهای شیمیایی، سموم و آفات کش ها و دستکاری ژنتیکی، در آغاز برخی مشکلات کمبود غذا را جبران کرد ولی در سالهای بعد معلوم شد که این افزایش میزان تولید، هزینه های سنگین تری را به محیط زیست و سلامت انسانها تحمیل می کند.

فاصله گرفتن از شیوه های سنتی و تجارب کشاورزان و استفاده بی رویه و بدون آگاهی از آفت کش ها در مزارع منجر به آلودگی آب و خاک و تولید محصولات آلوده شد. انسان امروز که توسعه پایدار را تنها راه ادامه حیات روی کره زمین یافته است ، بار دیگر به استفاده از روشهای سنتی و تجربی کشاورزی با تکیه بر دانش روز رو آورده است.

مدیریت تولید و حفاظت از محصولات کشاورزی (IPM) از طریق شیوه مدرسه در مزرعه (FFS) راهکاری موفق در خروج از بن بست فعلی است که در سالهای اخیر در ایران نیز به اجرا در آمده است.

متولی اصلی این طرح، برنامه سلامت و امنیت غذای سازمان ملل متحد است و برنامه با کمک بخش های مربوط به کشاورزی توسط سازمان کشاورزی و خواربار ( FAO) اجرا می شود.

فاز اول این طرح با هدف مدیریت تولید و حفاظت از محصولات کشاورزی، در 6 کشور خاورمیانه (فلسطین، لبنان، سوریه، ایران، مصر و اردن) به اجرا در آمده است. در پنج کشور عضو ، طرح توسط دولتها اجرا می شود ولی نحوه اجرای آن در ایران یک ویژگی برجسته دارد . طرح IPM در ایران به طور مشترک توسط دولت و تشکل غیر دولتی توسعه روستای سبز تحت مدیریت کمیته ملی راهبری IPM منطقه ای اجرا می شود.

فاطمه میرزایی، دبیر موسسه توسعه روستای سبز با اشاره به اینکه این موسسه، مجری طرح IPM در ایران است به خبرنگار سینا گفت:طرح IPM به منظور کاهش و حذف سموم در محصولات کشاورزی و استفاده از عوامل بیولوژیک برای کنترل آفات اجرا می شود و تاکنون روی محصولات مختلفی از جمله انگور، برنج، خیار گلخانه ای و خرما انجام شده و منجر به حذف کامل سم در بهره برداری از این محصولات شده است.

میرزایی افزود: پس از حذف سم، برای کنترل آفات گیاهی از دشمنان طبیعی مانند حشرات استفاده می شود.

وی هم چنین از برگزاری کارگاهی با عنوان یادگیری پرورش حشرات مفید در سطح مزرعه خبر داد و گفت: این کارگاه 6 روزه از چهار تا نهم اردیبهشت برگزار می شود و نمایندگانی از کشورهای سوریه، لبنان، فلسطین، اردن و مصر نیز در آن شرکت خواهند کرد.

حسین حیدری، هماهنگ کننده ملی پروژه IPM نیز به خبرنگار ما گفت: پروژه IPM منطقه ای در 6 کشور خاور نزدیک از جمله ایران از سال 1383 به اجرا در آمده است و براساس برنامه سلامت و امنیت غذای سازمان ملل است که دولت ایتالیا آنرا حمایت مالی می کند و FAO مجری آن است .

وی گفت: در ایران بر اساس اولویت، 2 محصول خیار گلخانه ای و انگور انتخاب شد و تاکنون در مزارع نمونه مطلقا از سم استفاده نشده است در حالی که در سایر مزارع در طول یک دوره کاشت تا برداشت 6 بار سم پاشی شده است.

حیدری افزود: سابقه اجرای IPM از طریق شیوه مدرسه در مزرعه، اگرچه زیاد نیست ولی توانسته موفقیت های خوبی به همراه داشته باشد و اجرای این شیوه در محصولات پسته، برنج، خرما و خربزه از جمله این موارد است که توانسته است بدون کاهش عملکرد، سموم شیمیایی را حذف کند.

هماهنگ کننده ملی پروژه IPM درباره برگزاری کارگاههای آموزشی گفت: به لحاظ ضرورت بالا بردن توان مربیان و کشاورزان در جایگزینی حشرات مفید به جای سموم شیمیایی، پروزه IPM منطقه ای اقدام به برگزاری دوره پرورش حشرات مفید کرده است که به دلیل توان بالای کشور ایران در این زمینه، کارگاههای آموزشی در ایران و در موسسه تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی وزارت جهاد کشاورزی برگزار می شود.

به گفته وی مدرسان این کارگاه همگی ایرانی هستند و آموزشها به زبان انگلیسی ارایه می شود.