درحالي كه صادرات مجدد دبي به برخي از كشورهاي غربي در سال 2003، نسبت به سال قبل از آن از آهنگ رشد كمتري برخوردار بوده، ايران در همين سال، به عنوان بزرگترين بازار صادرات مجدد دبي، با رشد 6 درصدي، بيش از 7 ميليارد درهم كالا از دبي وارد كرده است.

بر پايه گزارش سالنامه آمار بازرگاني خارجي ايران، طي سال گذشته بيشترين حجم مبادلات تجاري ايران با كشور امارات متحده عربي بوده است كه مبادلاتي به ارزش ‌4/4 ميليارد دلار بين دو كشور صورت گرفته است. بدين ترتيب، حدود ‌5/13 درصد از كل مبادلات تجاري ايران با كشورهاي ديگر طي سال گذشته، مبادلات تجاري با كشور امارات متحده عربي بوده است.
همچنين طبق آمارهاي موجود امارات دونيم صادركننده كالا به ايران محسوب مي‌شود.
به دنبال غفلت مسئولان اقتصادي از رشد و توسعه مناطق آزاد جنوبي كشورمان در سال‌هاي اخير، مناطق آزاد كشورهاي عربي از جمله دبي آن‌چنان رشد يافته‌اند كه واردات بي‌اندازه و حتي قاچاق كالا از اين مناطق، ضربه‌هاي جبران ناپذيري بر اقتصاد كشورمان وارد كرده است.
بر اساس اعلام اتاق بازرگاني و صنايع دبي، تجارت خارجي دبي در سال 2003 به 153 ميليارد درهم رسيد كه اين رقم با افزايش 21 درصدي نسبت به سال قبل از آن كه 126 ميليارد درهم بود، حاصل شده است. ضمن آن كه اين ميزان با 5/20 درصد افزايش به 109 ميليارد درهم رسيده بود.
بنا بر اين گزارش، صادرات مجدد دبي در همين سال به 38 ميليارد درهم رسيده كه 5/27 درصد افزايش را نشان مي‌دهد؛ كه اين ميزان نسبت به درصد افزايش صادرات در سال قبل از آن 7/3 درصد كاهش يافته، در سال 2002 صادرات مجدد نسبت به سال قبل از آن 2/31 درصد بوده است.
در مجموع صادرات دبي با 3 درصد رشد به 6/6 ميليارد درهم رسيده است كه در سال‌هاي قبل نرخ رشد آن 5 درصد بوده است.
در اين گزارش، علت اصلي افت‌وخيزهاي رشد صادرات در دبي، كاهش صادرات فلزات پايه عنوان شده است كه به‌طور سنتي بيش از 40 درصد صادرات دبي را تشكيل مي‌داده است. اقلام ديگري كه در اين كاهش نقش داشته‌اند، فلزات، سنگ‌هاي قيمتي و منسوجات بوده است، در حالي كه صادرات موادغذايي آماده، توليدات معدني، فرآورده‌هاي گياهي با افزايش چشمگيري مواجه بوده است.
اين گزارش حاكي است، در حوزه واردات، عمده اقلام وارداتي به دبي ماشين‌آلات لوازم الكترونيكي و الكتريكي به ارزش 2/23 ميليارد درهم بوده كه 3/21 درصد كل واردات به اين شهر را تشكيل مي‌دهد.
جمهوري خلق چين شريك اول دبي در صادرات كالا است كه در سال 2003 بيش از 13 ميليارد درهم برابر با 12 درصد كالاهاي وارداتي را صادر كرده و رشدي برابر 26 درصد داشته است.
در سال‌هاي اخير نيز كشورهاي هند، ژاپن، آلمان و ايتاليا نيز رشد صادرات چشمگيري به دبي داشته‌اند.
صادرات دبي در سال گذشته به كشورهاي آمريكا، ژاپن، كره‌جنوبي، هلند و انگليس كاهش چشمگيري يافته در حالي كه براي جبران اين كاهش كه برخي از كارشناسان علت آن را به حادثه 11 سپتامبر نسبت مي‌دهند صادرات دبي با تغيير جهت به كشورهاي ايران، هند، كويت، تايوان و يمن سرازير شده است.
در ميان كشورهاي نامبرده، ايران به عنوان بزرگترين بازار صادرات مجدد دبي، در سال 2003 با رشد 6 درصدي، بيش از 7 ميليارد درهم از كالاهاي صادراتي از دبي را وارد كرده است، در حاليكه در همين سال ميزان صادرات دبي به كشور عراق 2 ميليارد درهم بوده است.
هم‌چنين بيشترين تراز تجاري منفي دبي با چين بوده كه برابر با 13 ميليارد درهم است. پس از عراق به ترتيب كشورهاي ژاپن ،آلمان، فرانسه، هند و آمريكا نيز با دبي تراز منفي دارند.
بنا بر اين گزارش، دبي به شدت به دنبال اجراي پروژه‌هاي جديد است كه اين امر به توسعه طرح‌هاي فولاد، لوازم ساختماني، ماشين‌آلات و وسايل حمل‌ونقل نياز دارد؛ چون به نظرمي‌رسد كه تراز تجاري منفي دبي با كشورهايي نظير چين، آلمان، ژاپن، هند و فرانسه و آمريكا ادامه داشته باشد لذا بهترين فرصت را براي توسعه و رشد اين طرح‌ها در مناطق آزاد كشورمان فراهم كرده است.
در حالي كه صادرات مجدد دبي به برخي از كشورهاي غربي نسبت به سال قبل از آن از آهنگ رشد كمتري برخوردار بوده، ولي صادرات مجدد آن به كشورمان 6 درصد افزايش يافته؛ از سويي ديگر در حالي كه در دو سال اخير واردات كالا به دبي افزايش داشته ولي سهم ايران از اين بازار ناچيز بوده است.
آنچه كه از آمار و گزارش اتاق بازرگاني و صنايع دبي برمي‌آيد اين است كه مسئولان بازگاني منطقه آزاد تجاري دبي، معتقدند دروازه‌هاي بازار ايران هم‌چنان به روي صادركنندگان مجدد كالا از دبي باز خواهد بود و ايران به عنوان واردكننده از دبي موقعيت خود را حفظ خواهد كرد.
در چنين شرايطي بايد ديد كه مسئولان اقتصادي كشورمان چه تدابيري براي مقابله با اين وضعيت در پيش خواهند گرفت؟ آيا صنعت و توليدكنندگان ما همچنان بايد به دليل غفلت مسولان كشورمان متضرر شوند؟

منبع : ایسنا