لندن ،خبرگزارى جمهورى اسلامى
مرسوم است در آغاز هر سال افراد با خود عهد مىبندند كه با درس گيرى
از اشتباهات گذشته ، شيوه هاى رفتارى و تصميم گيرى خود را اصلاح و تنظيم
كنند تا بتوانند به بالاترين بازده كارى و حداكثر تاثيرگذارى مثبت دست
يابند.
هفته نامه علمى "نيچر" در آخرين شماره خود، براى كمك به پژوهشگران و
محققان فهرست كوتاهى از مهمترين پيمانها و عهدهايى را كه بايد با خود
ببندند و به آنها وفا كنند فراهم آورده كه مطالعه آن خالى از لطف نيست .
اولين توصيه نيچر به محققان و پژوهشگران و اهل علم و دانش اين است كه
در سال جديد با خود عهد كنند كه براى دستيابى به اطلاعات دست اولى كه براى
تحقيقات خود بدان نياز دارند قدم رنجه نموده از پشت رايانه هاى خود
برخيزند و به سراغ كتابخانه ها و بايگانىها و موسساتى بروند كه اسناد و
مدارك را در خود جاى داده اند.
به عبارت ديگر پژوهشگران و محققان در سال جديد اين نكته را بپذيرند
كه همه اطلاعات مورد نياز را فقط نمىتوان با جستجو در اينترنت بدست آورد
و بسيارى از اطلاعات مفيد و مهم وجود دارد كه در جاهاى ديگرى بايد از
آنها سراغ گرفت و پژوهشگر مسوول و سختكوش كسى است كه زحمت اين جستجوها
را نيز به خود هموار سازد.
توصيه دوم نيچر به محققان و پژوهشگران و اهل علم و دانش آن است كه
دانسته ها و يافته هاى خود را در اختيار ديگران نيز قرار دهند و در اين
زمينه بخل و امساك نورزند و بخصوص وظيفه خود بدانند كه عامه مردم را از
نتايج تحقيقات خود مطلع سازند.
به نوشته نيچر محققان و اهل علم بايد در سال جديد با خود عهد كنند كه
با تواضع حتى به سراغ بچه مدرسه اىها بروند و با زبانى در خور فهم آنها
مطالب دشوار علمى را برايشان توضيح دهند و بكوشند تا حد امكان از مرعوب
كردن مخاطبان با ابزارهاى پيچيده ارايه و نمايش نظير پاور پوينت و
امثال آن بپرهيزند و با بيانى شيوا و جذاب، مخاطبان غير متخصص خود را
از پيشرفتهاى معرفتى مطلع كنند.
سومين توصيه نيچر به پژوهشگران و اهالى سرزمين علم و دانش آن است كه
در سال جديد با خود عهد كنند وظايف شهروندى خود را به شايسته ترين شكل
انجام دهند و به مسووليتهاى خود در برابر ديگر شهروندان ، تصميم گيران
و سياستگذاران با شجاعت عمل كنند.
بطور مثال اگر در موردى به اين مساله برخورد مىکنند كه سياستهاى غلط
تصميم گيران منجر به تضييع حقوق شهروندان شده و مثلا بكارگيرى روشهاى
نامناسب بهداشتى يا استفاده از داروهاى فاسد يا تاريخ مصرف گذشته يا
وسايل غير استاندارد جان شهروندان را در معرض خطر قرار داده است ، با
صراحت و شجاعت زبان به انتقاد سازنده بگشايند و با استفاده از دانش تخصصى
خود ضمن برشمردن اشکالات و توضيح اشتباهات ، راه حلهايى را براى جبران
مافات ارايه دهند.
توصيه چهارم نيچر به محققان و دانشمندان آن است كه هدف خود را
دستيابى به معرفت واقعى و بسط دانش اصيل قرار دهند و تابع مدهاى روشنفكرى
نباشند و هر آنچه كه انتشار مىدهند و يا در هر زمينه اى كه تحقيق مىكنند
نيت آنها دست يافتن به دانشى باشد كه به نحوى اصيل و كارساز رازهاى
ناشناخته را آشكار مىسازد نه آنكه هدفشان تثبيت موقعيت خود و مرعوب
كردن ديگران باشد.
توصيه نيچر به محققان و اهل علم آن است كه زمانى به انتشار مطالب خود
بپردازند كه از روشنى و وضوح بيان آن و صحت مندرجات مطالب خود اطمينان
حاصل كرده باشند و اين نكته براى آنها مسلم شده باشد كه ديگر محققانى كه
احتمالا در رشته هايى متفاوت پژوهش مىكنند نيز قادر خواهند بود از مطالب
آنها سردرآورند.
نيچر تاكيد مىكند كه محققان بايد فقط مواردى را مطرح كنند كه از
آنها اطلاع دارند و مدعى دانستن چيزهايى نشوند كه هنوز فرصت فراگيرى آن
را پيدا نكرده اند و براساس وظيفه اخلاقى از بكار بردن عبارات و اصطلاحات
قلمبه و سلمبه و غيرقابل فهم براى ديگران پرهيز كنند.
آخرين توصيه نيچر به محققان براى سال جديد آن است كه با شاگردان و
دستياران خود رفتارى انسانى و كرامت مدار داشته باشند و با آنان نظير
غلامان و كنيزان زرخريد رفتار نكنند و آنان را به كار گل واندارند و نتايج
تلاشهاى اين همكاران و دستياران و دانشجويان جوانتر را قدر بشناسند و از
آنها سوء استفاده نكنند.