محققان دانشكده علوم پايه دانشگاه تربيت مدرس به روش ژنتيكي جديدي براي تشخيص و پيش‌آگهي رايج‌ترين تومور بدخيم استخوان دست يافتند.

دكتر سيد جواد مولي، عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس و مجري اين طرح با بيان اين مطلب افزود: در اين تحقيق امكان استفاده از بيان ژن survivin به عنوان يك نشانگر اختصاصي براي تشخيص و پيش‌آگهي «استئورساركوما» (سرطان استخوان) ارزيابي شده است.

براساس يافته‌هاي اين تحقيق مي‌توان از ارزيابي ژن survivin كه در سلول‌هاي سرطاني بيان شده ولي در سلول‌هاي طبيعي تمايز يافته بيان نمي‌شود و بين بيان آن با حالتهاي بدخيمتر بيماري انطباق وجود دارد به عنوان يك نشانگر براي تشخيص و پيش آگهي سلول‌هاي سرطاني به ويژه سرطان استخوان استفاده كرد.

وي خاطرنشان كرد: استئوساركوما (سرطان استخوان) رايج‌ترين تومور اوليه بدخيم استخوان است كه از سلول‌هاي استئوبلاست در سه دهه اول زندگي بيمار به ويژه در دوره رشد استخوان و بيشتر در مناطق متافيزيال استخوان‌هاي دراز منشاء مي‌گيرد كه مهم‌ترين مشخصه آن، رشد و پيشرفت سريع و همچنين نداشتن فرم خوش‌خيم است.

دكتر مولي اضافه كرد: با اينكه شانس زنده ماندن مبتلايان به اين بيماري با بهره‌گيري از روش‌هاي شيمي درماني و جراحي در سال‌هاي اخير افزايش يافته است؛ متاسفانه تعداد زيادي از آن‌ها كه تحت شيمي درماني قرار مي‌گيرند با عود مجدد بيماري مواجه مي‌شوند.

به گفته اين پژوهشگر مهمترين مشكلي كه در مديريت درماني اين بيماران وجود دارد، عدم توانايي در طبقه‌بندي و تقسيم‌بندي تومورها قبل از آغاز درمان از نظر درجه بدخيمي است. اين موضوع از آن نظر حايز اهميت است كه بر اساس تعيين درجه بدخيمي تومور است كه نوع و شدت درمان تعيين مي‌شود.

دكتر مولي در ادامه با بيان اين كه سرطان‌ها اصولا در شمار بيماري‌هاي ژنتيكي بوده و در اثر اختلال در ميزان و كيفيت توليدات ژن‌ها (پروتيين‌ها) ايجاد مي‌شوند، درباره اساس اين روش تشخيص ژنتيكي گفت: سلول‌هاي سرطاني حاوي تغييراتي در محتواي ژني خود هستند و بررسي اين تغييرات مي‌تواند در شناسايي و تعيين درجه بدخيمي يك تومور با دقت و حساسيت بالا به كمك پاتولوژيست‌ها بيايد.

يكي از ژن‌هايي كه ميزان بيان آن‌ها (توليد mRNA) و در نتيجه توليد پروتيين آن‌ها افزايش چشمگيري مي‌كند ژن survivin است. اين ژن تنها در سلول‌هاي جنيني و سلول‌هاي توموري بيان مي‌شود و سلول‌هاي تمايز يافته بدن اين ژن را بيان نمي‌كنند.

وي در پايان درباره نقش اين ژن در تومورهاي سرطاني نيز اظهار داشت: سلول‌هاي بدن كه دچار آسيب در محتواي DNA (كروموزومي) خود هستند دچار خودكشي سلولي (آپوپتوز) مي‌شوند و اين عمل از احتمال وجود ناهنجاري در سلول‌هاي نسل بعدي جلوگيري مي‌كنند. سلول‌هاي سرطاني علي‌رغم دارا بودن آسيب‌هاي ژني دچار خودكشي سلولي نمي‌شوند كه يكي از دلايل آن توليد پروتيين survivin است كه باعث مي‌شود كه اين سلول‌ها از فرآيند خودكشي سلولي فرار كنند.

گفتني است، اين طرح به صورت مشترك بين دانشگاه تربيت مدرس و انستيتو كانسر بيمارستان امام خميني (ره) با همكاري دكتر شمس شريعت، متخصص پاتولوژي استخوان انجام شده است.

منبع : ایسنا