بررسي تراز بازرگاني خارجي ( بدون نفت و گاز و خدمات ) ايران با 165 كشور و منطقه تجاري نشان مي‌دهد كه كشور ما طي سال 1382 با 91 كشور داراي تراز مثبت تجاري و با 74 كشور ديكر داراي تراز منفي تجاري بوده است.

به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس به نقل از سالنامه بازرگاني خارجي جمهوري اسلامي ايران سال 82 ، ارزش حجم مبادلات تجاري جمهوري اسلامي ايران در حوزه صادرات كالاهاي غير نفتي و واردات كالا با اقتصاد جهاني طي سال 1382 معال 9/3259 ميليون دلار بوده است كه در مقايسه با ارقام مشابه سال قبل از رشدي معادل 1/21 درصد برخوردار گرديده است .
بررسيهاي به عمل آمده نشان مي‌دهد كه بيشترين حجم مبادلات تجاري كشور به ترتيب با كشور امارات متحده عربي به ارزش 4/4 ميليارد دلار، آلمان به ارزش 4/3 ميليارد تومان و فرانسه 3/2 ميليارد دلار صورت پذيرفته است.
توضيح اين كه حجم مبادلات ايران با سه كشور عمده مورد اشاره طي سال 1382 نسبت به سال قبل به ترتيب با نرخهاي 2/53 درصدي، 6/16 درصدي و 8/69 درصدي تغيير مواجه است.
تراز بازرگاني خارجي كشور بدون احتساب صادرات نفت و گاز و خدمات در سال 1382 با كسري معادل 5/20625 ميليون دلار روبرو شد كه نسبت به رقم كسري سال 1381 از رشد 7/16 درصدي برخوردار گرديد.
بيشترين رقم مربوط به ارزش كسري تراز تجاري ( بازرگاني) به ترتيب مربوط به كشور آلمان با كسري معادل 2695 مليون دلار ، كشور امارات متحده عربي با 8/2619 ميليون دلار، فرانسه با 8/22258 ميليون دلار ، ايتاليا 5/1507 ميليون دلار و با كشور چين با 5/1309 ميليون دلار، مي‌باشد . به بياني ديگر حدود 2/50 درصد كل رقم مربوط به كسري تراز بازرگاني كشور درسال 1382 مرتبط با مجموع كسري ناشي از 5 كشور فوق مي‌باشد
دربين كشورهايي كه در سال 1382 جمهوري اسلامي ايران با آنها داراي مازاد تراز تجاري بوده ، بيشترين رقم مازاد به ترتيب مربوط به كشور عراق با رقم مازاد 7/492 ميليون دلار، افغانستان با 1/258 ميليون دلار ، آذربايجان با 9/210 ميليون دلار، كويت 3/94 ميليون دلار، تركمنستان با 9/82 ميليون دلار ، ايالات متحده آمريكا با 6/80 ميليون دلار ، سوريه با 4/67 ميليون دلار ، منطقه ويژه عسلويه با 3/67 ميليون دلار، تاجيكستان با 8/63 ميليون دلار و ارمنستان با 2/58 ميليون دلار بوده است .
مقايسه ارزش صادرات كالاهاي غير نفتي كشورمان به كشورهاي عضو سازمان كنفرانس اسلامي با ارزش واردات ايران از آنها درسال 1382 نشان مي‌دهد كه رقم كسري تراز بازرگاني با 8/71 درصد رشد نسبت به سال 1381 به 6/2 ميليارد دلار افزايش يافته ، همچنين رقم كسري تراز بازرگاني ايران با گروه كشورهاي عضو جامعه اقتصادي اروپا نيز در سال 1382 به حدود 8/9 ميليارد دلار رسيد كه در مقايسه با رقم كسري سال قبل افزايشي معادل 2/17 درصد را به دنبال داشته است.
بدين ترتيب مي‌توان گفت، طي چند سال اخير رابطه تجاري ايران بدون در نظر گرفتن صادرات نفت و گاز و خدمات با دو گروه كشورهاي مورد اشاره همواره با شرايط كسري روبرو شده است.
تراز تجاري ايران طي سال مورد بحث با گروه كشوريهاي عضو ECO با مازاد معادل 2/24 ميليون دلار مواجه گرديده كه نسبت به رقم مازاد سال قبل كاهشي معادل 6/57 درصد را نشان مي‌دهد توضيح اين كه تراز تجاري ايران با كشورهاي عضو ECO طي چندسال اخير همواره با مازد روبرو شده است.
رابطه مبادله كالايي كشور با كشورهاي طرف تجاري ( بدون احتساب صادرات نفت و گاز) از 417/0 در سال 1381 به 437/0 در سال 1382 افزايش يافته كه حاكي از تغيير رابطه مبادله كالايي به سود ايران در سال 1382 نسبت به سال 1381 مي باشد.
متوسط قيمت يك كيلو كالاي صادراتي غير نفتي در سال 1382 حدود 6/38 سنت و متوسط قيمت يك كيلو كالاي وارداتي 3/88 سنت بوده است در سال 1382 رابطه مبادله كالايي ايران با 47 كشور بزرگتر از يك و با 59 كشور كمتر از يك مي‌باشد
اين موضوع حاكي از آن است كه در مبادلات تجاري ايران با 47 كشور متوسط ارزش يك كيلو كالاي صادراتي غير نفتي بيشتر از متوسط ارزش يك كيلو كالاي وارداتي و با 59 كشور ديگر ، ارزش يك كيلو كالاي صادراتي غير نفتي كمتر از ارزش يك كيلو كالاي وارداتي بوده است .
رابطه مبادله كالايي كشور با كشورهاي عمده طرف تجاري امارات متحده عربي ، فرانسه ، چين، عراق و كره كمتر از يك ( به نفع اين كشورها) و با كشور نظير سوئيس، آمريكا ، روسيه، آذربايجان ، آلمان و افغانستان بزرگتر از يك ( به نفغ ايران ) بوده است

منبع : خبرگزاری فارس