بر اساس آمار موجود 80 درصد برگزيدگان المپيادهاي علمي در بهترين دانشگاههاي خارج جذب شده‌اند و از 175 دارنده مدال المپياد در كشور طي دو دهه اخير، حدود 92 درصد به خارج از كشور مهاجرت كرده‌اند.

به گزارش گروه اجتماعي خبرگزاري دانشجويان ايران از سويي ديگر بر اساس آمار صندوق بين‌المللي پول، ايران بيشترين مهاجرت تحصيل كرده‌هاي علمي را در ميان 61 كشور جهان داشته و طي چند سال اخير 105 هزار ايراني با تحصيلات عالي به آمريكا و 7500 نفر به كانادا رفته‌اند و بر اساس پيش‌بيني‌ها هم اكنون نزديك به 70 هزار دانشجوي ايراني در دوره‌هاي دكتري در كشورهاي غربي مشغول به تحصيل هستند.

همچنين بر اساس آمار اداره كل گذرنامه، در مجموع 5 هزار و 475 نخبه دانشگاهي ايراني در سال 78 به كشورهاي مختلف مهاجرت كرده‌اند و بر اساس آمار وزارت بهداشت از هر 7 متقاضي خروج از كشور تنها يك نفر به كشور بازگشته است.

پديده مهاجرتهاي بين‌المللي مغزها در دهه 30 در كشور آغاز شد؛ به گونه‌اي در سال 98 ميلادي 249 نفر از دانشگاهيان كشور كه معدل كل آنها بالاتر از 17 بوده است، براي كانادا درخواست ويزا كرده‌اند و در سال 99 اين تعداد به 274 نفر و در 5 ماهه اول سال 2001 به 360 نفر رسيد.

در اين حال، دكتر رحيم عبادي، مشاور رييس‌جمهوري و رييس سازمان ملي جوانان در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس "جوانان" خبرگزاري دانشجويان ايران، ساماندهي امور نخبگان جوان كشور را يكي از اولويتهاي سازمان در راستاي قانون برنامه سوم توسعه مبني بر ساماندهي امور جوانان كشور دانست و با اشاره به توانمندي‌ها و شايستگي‌هاي جوانان كشور بويژه در عرصه‌هاي علمي اظهار كرد: طي سالهاي گذشته به علت پراكندگي، نابساماني و عدم اهتمام و اراده ملي جهت حمايت، هدايت و پشتيباني از امور نخبگان كشور، شناسايي چالش‌ها و مسائل اساسي نخبگان كشور در اولويت قرار گرفت.

وي اقدامات پراكنده، ناهماهنگ و ناهمگون دستگاهها، نبود قوانين مكفي براي حمايتهاي مادي و معنوي از نخبگان و سياستي راهبردي و ملي جهت توانمندسازي و اهتمام همه جانبه به امور نخبگان جوان را چالش‌هاي اساسي نخبگان برشمرد و افزود: با تشكيل كميته راهبردي امور نخبگان جوان در سطوح كوتاه‌مدت و بلندمدت اقداماتي جهت حل اين مشكلات صورت گرفت.

رييس سازمان ملي جوانان، تشكيل تشكل‌هاي فعال نخبگان (بيش از 26 سازمان غيردولتي نخبگان) حمايت حقوقي از اختراعات و ابتكارات نخبگان (ثبت بيش از 48 اختراع) و حمايتهاي مادي و معنوي براي ارتقاي منزلت جوانان نخبه را از اقدامات كوتاه مدت اين كميته خواند و با اشاره به نظر مساعد مسؤولان براي تشكيل بنياد ملي امور نخبگان افزود: ضمن تشكيل اين بنياد، ايجاد "صندوق ملي حمايت از نخبگان ملي" نيز پيش‌بيني و مقرر شده است سازمان مديريت و برنامه‌ريزي در لايحه بودجه سال 84 رديف مستقلي براي اين صندوق در نظر بگيرد.

وي آمار مهاجرت نخبگان را رو به رشد ارزيابي و بيان كرد: انگيزه‌هاي علمي ــ آموزشي و رفاهي عمده‌ترين (بيش از90 درصد) و انگيزه‌هاي سياسي (كمتر از 10 درصد) به عنوان انگيزه نخبگان از مهاجرت محسوب مي‌شود كه اين آمار از سويي با ايجاد فرصت براي تحصيل آنها مثبت در نظر گرفته مي‌شود؛ اما آنچه موجب نگراني مي‌شود آن است كه براي تداوم و استمرار بهره‌مندي از توانمندي‌هاي نخبگان كشور امكاني فراهم نمي‌كنيم.

به گفته دكتر عبادي، تشكيل اين بنياد فرصتي براي تعريف سياستهاي نظام نسبت به چگونگي بهره‌مندي از نخبگان و ارائه چشم‌اندازي مثبت خواهد بود كه زمينه بازگشت و خدمت بيشتر آنها را فراهم مي‌كند.

مشاور رييس‌جمهوري ادامه داد: اخيرا دولت استخدام نخبگان خارج از ضوابط و با اولويت در دستگاههاي اجرايي را تصويب كرده اما استفاده از توانمندي‌ها و قابليتهاي اين افراد به عنوان دغدغه اصلي از سوي اين نخبگان مطرح مي‌شود.

وي در پايان با اشاره به ضرورت ارائه تعريفي جديد از "نخبه" و مشخص كردن عرصه‌هاي فعاليتي آنها به ايسنا گفت: به علت نبود چنين تعريفي در گذشته سوء تفاهم‌هايي ايجاد شده بود؛ لذا با پيشنهاد سازمان ملي جوانان مبني بر تشكيل "بانك اطلاعات نخبگان جوان كشور" مي‌توان اميدوار بود طي مدت كوتاهي نخبگان كشور شناسايي و از امكانات لازم بهره‌مند شوند.
منبع : www.iranculture.org