مصوب 5/2/1364 مجلس شورای اسلامی
فصل اول - کلیات
ماده 1 - به منظور کمک به تامین نیروی انسانی متعهد و متخصص مورد نیاز کشور و شناخت نوآوریهای علمی دنیا و آشنایی با آخرین تجربیات کشورهای خارجی در زمینه های مختلف علمی، فنی و تخصصی، وزارت فرهنگ وآموزش عالی که دراین قانوان «وزارت» نامیده می شود. اقدام به اعزام دانشجو به خارج از کشور می نماید.
ماده 2 - اعزام شوندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1. ایمان و اعتقاد به اسلام، نظام جمهوری اسلامی ایران، قانون اساسی و ولایت فقیه
2. تقوا که نشانه آن انجام واجبات و اجتناب از محرمات است.
3. عدم وابستگی به احزاب و گروههای ملحد ومحارب
تبصره : اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی، از شرط ایمان و اعتقاد به اسلام مستثنی هستند.
ماده 3 - اعزام دانشجویان پسر، که دارای مدرک تحصیلی لیسانس و بالاتر هستند با در نظر گرفتن ظرفیت دانشگاه های کشور و امکانات ارزی، رشته های مورد نیاز و کاملا"ضروری، صورت خواهد گرفت. وزارت هر سال یکبار این موارد را تعیین خواهد کرد. در شرایط مساوی اولویت با لیسانسیه های متاهل می باشد.
تبصره 1 - زنان لیسانس و بالاتر با توجه به سایر ضوابط مندرج در این قانون، تنها در صورتیکه ازدواج کرده باشند و در معیت همسر خویش می توانند داوطلب اعزام شوند( هم اینک تحت شرایطی خانمها به تنهایی می توانند اعزام شوند )*
{ مطابق مصوبه شماره 612/ق مورخ 27/12/1379 مجلس شورای اسلامی تبصره 1 کلا" حذف و ماده 3 بدین شرح اصلاح شده است :
اعزام دانشجویانی که دارای مدرک تحصیلی لیسانس و بالاتر هستند با در نظر گرفتن ظرفیت دانشگاههای کشور وامکانات ارزی، رشته های موردنیاز و کاملا" ضروری و با رعایت مفاد ماده 18 قانون گذرنامه مصوب 10/12/1351 و اصلاحیه مصوب 23/5/1370 صورت خواهد گرفت. وزارت هر سال یکبار این موارد را تعیین خواهد کرد. در شرایط مساوی اولویت با داوطلبان متاهل میباشد. }
تبصره 2 - به منظور افزایش ظرفیت پذیرش دانشگاه های وزارت، سازمان برنامه و بودجه موظف است معادل مبلغ صرفه جویی ارزی که در اثر این قانون انجام می گیرد، بودجه ارزی دانشگاهها را اضافه نماید. بر این مبنا وزارت علاوه بودجه مربوط به توسعه دانشگاهها موظف است معادل صرفه جویی را درجهت توسعه دانشگاه ها مصرف نماید.
ماده 4 - وزارت موظف است هرسال راسا" تعدادی ازفارغ التحصیلان را که دارای مدرک لیسانس یا بالاتر می باشند را بعنوان بورسیه برای کسب تخصصهای لازم در رشته های ضروری به خارج از کشور اعزام کند. همچنین اعزام بورسیه های وزارتخانه ها و موسسات دولتی دیگر که تحصیلات یا تحقیقاتشان منجر به اخذ مدرک دانشگاهی می شود، با توجه به ضوابط این قانون و لزوم اخد تخصص در رشته های ضروری از طریق وزارت صورت می گیرد.
ماده 5 - موسسات، شرکتهای خصوصی و افراد حقیقی در صورت تحصیل ارز از طریق قانونی، می توانند باتوجه به شرایط و مقررات این قانون تا 2% ارز خود را به اعزام دانشجو اختصاص دهند.
ماده 6 - وزارت موظف است فهرست اسامی دانشگاههای دنیا را که به لحاظ علمی دارای اعتبار لازم بوده و به لحاظ اخلاقی بالنسبه واجد صلاحیت باشند تهیه و به داوطلب اعلام نماید و فقط پذیرشهای تحصیلی این دانشگاهها را به رسمیت بشناسد و دانشجویان موضوع این قانون را منحصرا" به آنها اعزام کند.
فصل دوم - امتحان اعزام و نحوه گزینش
ماده 7 - انتخاب داوطلبان بصورت زیر انجام می گیرد :
الف) صلاحیت علمی افراد براساس سوابق دانشگاهی متقاضی و آزمون علمی تعیین می شود چنانچه تعداد داوطلب بیش از تعداد مورد نیاز باشد اولویت افراد برحسب صلاحیت علمی خواهد بود.
ب) صلاحیت اخلاقی داوطلبان با توجه به مقررات ماده 2 توسط یک هیات بررسی صلاحیت اخلاقی مورد بررسی قرار می گیرد.
ماده 8 - وزارت موظف است کلاسهایی جهت تقویت زبانهایی که تدریس آن در ایران امکانپذیر است و آموزش مسائل اخلاقی و اجتماعی برای دانشجویانی که برای اعزام قبول شده اند، دایر نماید.
فصل سوم - هزینه تحصیل و پروانه ارزی و تعهدات مربوط به آنها
ماده 9 - دولت موظف است تا زمانی که نیاز کشور رفع نشده است و داوطلبان واجد شرایط به ترتیب مذکور در این قانون وجود دارند، اعتبار لازم برای بورس و وام تحصیلی را در بودجه کل کشور منظور و نیز سهمیه ارزی مربوط را پیش بینی کند.
تبصره - میزان بورس و وام تحصیلی به هر یک از دانشجویان و همچنین مبلغ ارز هریک از دانشجویان مشغول تحصیل در خارج از کشور همه ساله با پیشنهاد وزارت و تصویب هیات وزیران تعیین می شود.
ماده 10 - متناسب با میزان بودجه و رعایت آئین نامه های مربوطه، دولت هر سال علاوه بر دانشجویان ممتاز به تعدادی از دانشجویان اعزامی که امکان تامین هزینه های تحصیلی خود را نداشته باشند در قبال اخذ تعهد رسمی، بورس یا وام تحصیلی اعطاء می نمایند.
تبصره - اعطای کلیه بورسهای آموزشی ( اعم از بورسهای دولتی و بورسهایی که کشورهای دیگر در اختیار دولت ایران می گذارند) و نیز وام تحصیلی از طریق وزارت انجام می گیرد.
ماده 11 - کسانی که با استفاده از بورس تحصیلی دولت به خارج می روند باید متعهد شوند و تضمین بسپارند که دو برابر و حداکثر 10 سال، و کسانی که از وام استفاده می کنند، 1/5 برابر و حداکثر 8 سال و کسانی که از ارزتحصیلی استفاده می نمایند برابر مدتی که در خارج از کشور تحصیل کرده اند و حداکثر 6 سال، در محلی که وزارت مربوطه تعیین می کند خدمت کنند.
ماده 12 - دانشجویانی که از بورس و یا وام کامل تحصیلی استفاده می کنند، فقط می توانند اشتغال به کارهای علمی داشته باشند. دانشجویان دیگر نیز فقط با اجازه سرپرستی می توانند به کارهایی بپردازند که مغایر با شوون و وظایف اسلامی نباشد و موجب عدم موفقیت آنها در تحصیل نگردد.
ماده 13 - ارز تحصیلی تنها به کسانی تعلق می گیرد که مطابق مقررات این قانون برای ادامه تحصیل به خارج از کشور، اعزام شوند.
تبصره - دانشجویانی که قبل از تصویب این قانون اعزام شده اند مشمول این ماده نبوده و در این مورد طبق ضوابط وزارت به خارج اعزام شوند.
فصل چهارم - اهم مواد مربوط به سرپرستی دانشجویان
ماده 15 - به منظور حل مشکلات و نظارت و سرپرستی و مراقبت کامل دانشجویان ایرانی در خارج از کشور، به تناسب نیاز، سرپرست یا سرپرستانی به ریاست یکی از آنان تعیین و به کشورهای مختلف اعزام می شوند. سرپرستان و روسای سرپرستی به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی (علوم، تحقیقات و فناوری ) و حکم وزیر امور خارجه منصوب می گردند.
ماده 16 - سرپرستی ضمن رعایت مصالح سیاست خارجی و هماهنگی با نمایندگی وزارت امور خارجه ملزم به اجرای دستورالعملها و مقررات وزارت فرهنگ و آموزش عالی در رابطه با امور تحصیلی و اخلاق دانشجویان می باشد.
ماده 18 - وظایف سرپرستی بشرح ذیل است :
1. کمک و راهنمایی به دانشجویان در تهیه مسکن
2. بررسی وضع علمی و اخلاقی دانشگاههای کشور محل خدمت و تهیه گزارشهای لازم سالانه از آنها برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی (علوم، تحقیقات و فناوری )
3. نظارت بر امور تحصیلی دانشجویان و اخلاق و رفتار آنان
4. ارسال گزارش از وضع تحصیلی و اخلاق و رفتار دانشجویان به وزارت فرهنگ و آموزش عالی(علوم، تحقیقات و فناوری ) در هرسال یا نیم سال یا فصل بر حسب نظام تحصیلی دانشگاه محل
5. همکاری در اخذ پذیرش داوطلبانی که از طرف وزارت فرهنگ و آموزش عالی (علوم، تحقیقات و فناوری) معرفی میشوند
6. نظارت بروضع اخلاقی واعتقادی وتحصیلی سایردانشجویان که درمحل ماموریت سرپرستی به تحصیل اشتغال دارند.
7. دانشجویان مشمول بند «6» در صورت تائید سرپرستی جز مزایای ارزی از سایر مزایا برخوردار می شوند.
ماده 19 - تحصیل فرزندان افرادی که بصورت مجاز درکشور خارجی زندگی می نمایند بلامانع بوده و سرپرستی موظف است به کار آنان نظارت داشته باشد.
ماده 20 - وزارت موظف است مطابق آئین نامه های مربوط پس از وصول گزارش سرپرستی ها و رسیدگی به وضع دانشجویانی که از حیث اخلاق و رفتار شایستگی ندارند و یا در تحصیلات، پیشرفت لازم را حاصل نکرده اند با تذکر قبلی نسبت به قطع بورس، وام تحصیلی و یا ارز تحصیلی آنان اقدام نموده و از تمدید مجوز خروج تحصیلی ایشان خودداری نماید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی
![]()
www.Topiranian.com