آخرين رهيافت ها در كاربرد منطق فازي درمحاسبه واژگاني و موتورهاي كاوش در اينترنت تاليف دو دانشمند شاخصي ايراني در امريكا، منتشر شد.
جريان اطلاع رساني و تجزيه و تحليل آن، مطالعه در سيستم محاسبه نرم افزاري و منطق فازي نوشته «مسعود نيك روش» با ويرايش «علي لطفي زاده» و «يانوس كاسپرزيك»از سوي انتشارات اسپرينك امريكا امسال به بازار نشرعلمي – آكادميك جهان عرضه شد.
موتورهاي كاوشگر و در راس همه گوگل با ميليون ها درخواست جستجو كه روزانه به آن داده مي شود همچنين بسياري از امكانات قابل توجه ديگر، مبدل به پراستفاده ترين سرويس هايي شده اند كه بيشترين خدمات آن لاين را به كاربران اينترنتي مي دهند. كتاب محاسبات نرم افزاري براي پردازش و آناليز اطلاعات، شامل گزارش هايي از محاسبات نرم افزاري پيشرو در صنعت اينترنت و اطلاع رساني و درك اهميت آن در حوزه اجرا، پيشرفت هاي تاره و مسيرهاي آينده است.
ناشر اين كتاب انتشارات «اسپرينگ» كه اقدام به انتشار اين كتاب در سال 2005 كرده است. ناشر درباره اين كتاب و موضوعات مورد بررسي آن چنين آورده است:
«اين كتاب كه به دقت ويرايش شده است، درواقع ماحصل مقالات و طرح هايي است كه از سوي شركت كنندگان در كنفرانس منطق فازي و اينترنت: ارتقائ قدرت اينترنت، ارائه شده است كه خود توسط واحد پيشگام در محاسبه نرم افزاري بركلي (BISC) در دانشگاه كاليفرنيا سازماندهي شده است. اين كتاب به مهمترين موضوعات در موتورهاي مدرن جستجوگر، همانند سيستم جستجو گر فازي و تحليل تصميم گيري و سيستم هاي حمايت گر مي پردارد و درباره موضوعاتي چون سيستم هوشمند وب، دانش جهاني و سيستم منطق فازي كه نخستين بار توسط پرفسور علي لطفي زاده ارائه شده است وادراك مبتني بر جريان اطلاعات يا سيستم هوشمند وب، مقالاتي ارائه كرده است.»
به گفته ناشر مخاطب اصلي اين كتاب عمدتا پژوهشگران، مهندسان و دانشجويان و فارغ التخصيلان در رشته محاسبه نرم افزاري و جريان اطلاع رساني و مهندسي هستند.
كليدواژه هاي اصلي در اين كتاب اينترنت، ادراك مبتني بر جريان اطلاع رساني، موتورهاي كاوشگر و مقوله هوش در وب يا سيستم هوشمند در وب است.
اين كتاب در 456 صفحه و به زبان انگليسي تاليف است.
منطق يا سيستم جستجوگر مبتني بر منطق فازي، عبارتي تخصصي در علوم وابسته به كامپيوتر است كه در بازيابي معادل هايي براي تلفظ درست يا نادرست كلمات به هنگام سرچ موضوعات در موتورهاي كاوش اينترنتي كاربرد دارد. تكنيك هاي معادل يابي فازي از طريق تعديل يا كاهش كلمات به ريشه اصلي آن ها و سپس كوشش دوباره برا ي يافتن معادل براي تمام اشكال يك كلمه عمل مي كند. اين تكنيك مبتني بر مهندسي منطق فازي است كه امروزه يكي از پيشرفته ترين اصول رياضي است و بهره گيري از آن به سادگي ما را قادر ساخته است كه در يك كد كامپيوتري از واژه هاي "ممكن است"، "تقريبا"، "اغلب" و مانند آن استفاده كنيم.
« مسعود نيك روش» نويسنده اين كتاب، مدير اجرايي مركز BISC ، واحد علوم كامپيوتري دانشگاه كاليفرنيا-بركلي است. مركز BISC يك مركز جهاني آموزش براي تحقيقات بنيادي و كاربردي در زمينه محاسبات نرم افزاري، روش هاي محاسبه با كلمات (CW ) ، تئوري محاسباتي اداراك (CTP ) احساس و تعقل انساني، تعيين و تعريف زبان طبيعي (PNL ) و محاسبه و پردازش اطلاعات ارائه شده در زبان طبيعي است. پژوهش هاي نيك روش از سال 1994 تاكنون در زمينه پيشرفت محاسبه و پردازش هوشمند در چارچوب محاسبه نرم افزاري (تكامل تدريجي محاسبه شامل رمزپردازي DNA و GA ، شبكه عصبي، منطق فازي و حساب احتمالات) تمركز داشته است.
نيك روش تاكنون شش كتاب و بيش از 150 مقاله و طرح پژوهشي در موضوعات گسترده اي از گروه هاي علمي در رمينه هوش مصنوعي و محاسبه نرم افزاري تاليف كرده است. او با بسياري از موسسات عالي تحقيقات علمي ايالات متحده امريكا همكاري جدي دارد. از جمله هاي او مي توان به همكاري با واحد محاسبات و تحقيقات علمي در زمينه انرژي، آزمايشگاه ملي بركلي و نمايندگي برنامه اكتشافي DiMI- UC و عضو كميته اجرايي و نيز شوراي تحقيقاتي برنامه اكتشافي UC اشاره كرد.
او همچنين رياست برخي گروه هاي پژوهشي در تماس متقابل ميان موسسات تحقيقاتي خصوصي و دولتي در توسعه و پيشبرد طرح هاي استراتژيك تحقيقاتي را برعهده دارد. نيک روش بر عملکرد مراكز توسعه و ارتقائ IT در حوزه عمومي و خصوصي نظارت داشته و اعتبارمسلم علمي او سبب شده كه تاكنون نامش بارها در صدر اخبار و مجلات علمي و تخصصي جهان از جمله «تايمز مهندسي الكترونيك» قرار گيرد.
پرفسور لطفي زاده، ويراستار اين كتاب نيز از جمله متخصصان برجسته در رشته محاسبه واژگاني به جاي محاسبه رقومي است. وي در سال 1941 فارغ التحصيل رشته مهندسي الكترونيك از دانشگاه تهران شد و سپس مدارج بالاتر را در دانشگاه MIT امريكا گذراند. او در سال 1949 موفق به اخذ درجه دكترا از دانشگاه كلمبيا شد و سپس درهمان دانشگاه به تدريس نظريه سيستم ها پرداخت و در سال 1959 به دپارتمان EECS در دانشگاه بركلي پيوست و چند سال بعد رياست آن را بر عهده گرفت و نخستين مقاله اش درباره منطق فازي ( تخت عنوان “Fuzzy Setsâ€? ) را نگاشت كه مسير جهاني علم را به كلي دگرگون كرد.
لطفي زاده كه در موسسات و مراكز تحقيقاتي متعددي به فعاليت اشتغال دارد، دانشمند شاخصي است كه آخرين مقاله خود را در همين رشته، تحت عنوان «ذهن انسان، سيستم هوشمند و محاسبه: سيرتكاملي منطق فازي و منطق ابهام» در سال جاري 2005 ارائه كرده است.
وي در مقاله اي ديگر تحت عنوان «محاسبه زبان طبيعي،محاسبه و استدلال با اطلاعات ارائه شده در زبان طبيعي به قابليت هاي برجسته انساني در اجراي گونه هاي وسيعي از وظايف فيزيكي و رواني بدون هرگونه اندازه گيري و محاسبه پرداخته است. درعين حال به ناخرسندي از نابسندگي تعقل كلاسيك به عنوان ابزاري براي نمونه برداري و شبيه سازي در تعقل و استدلال انساني در محيطي مبهم و غير دقيق مي پردازد.
علي لطفي زاده كه تئوري و بنياد منطق فازي را نخستين بار در سال 1965 با مقاله خود تحت عنوان «دستگاه فازي» توسعه داده است و سپس با مقاله ديگرش در سال 2005 تحت عنوان «به سوي تعميم تئوري عدم قطعيت» (GTU)- يك طرح كلي» آن را گسترش بيشتر داده است.
محاسبه به روش هاي مرسوم، معمولا در مورد اعداد و پارامترهاي قابل اندازه گيري به عنوان داده هاي ورودي عمل مي كند اما محاسبه نرم افزاري، سيستم كاملا متفاوتي در محاسبه است كه براي محاسبه داده ها يا حقايق نسبي، غير دقيق، نامعين و تقريبي طراحي شده است. «زبان طبيعي» اصطلاحي است كه به ذهن بشري و محتويات و كاركرد آن، اتلاق مي شود كه روش هاي محاسبه سنتي درمورد آن فاقد كارآيي است و از اين رو اين نوع محاسبات همواره متضمن ميزان بالايي از استنتاج هاي غيردقيق و اكثرا نادرست با اجزائ پراكنده در طبيعت است. ادراك يك احتمال به عنوان مثال ممكن است به عنوان «خيلي بعيد» و ادراك خير و منفعت به عنوان «نه چندان عالي» ، توضيح داده شود. در اين طرح تحقيقاتي نيك روش آخرين كار پژوهشي خود را در BISC و در پيشبرد طرح جايگزيني محاسبه رقومي به محاسبه واژگاني و نيز از تغيير اندازه ها به تغيير ادراكات به عنوان مبنايي براي تئوري محاسبه زبان طبيعي ارائه مي كند. كاربرد محاسبه زبان طبيعي در بخش پاياني اين مقاله ارائه شده است. در اين مقاله كاربردي كه مورد بحث و بررسي قرار گرفته است، سيستم حمايت از واحد BISC، يك ادراك مبتني بر تحليل تصميم گيري است كه نشانگر بروز تغييري مهم در مسير تكامل تدريجي تحليل تصميم گيري مبتني بر محاسبه واژگاني و ادراكي است.
لطفي زاده مدتي پيش به رياست BISC رسيد كه يك واحد پژوهش در محاسبات نرم افزاري در دانشگاه بركلي است و از همان هنگام به سبب كاربرد گسترده ايده هايش به عنوان «پدر منطق فازي» شهرت يافت. وي كه در محافل آكادميك جهان به عنوان «پرفسور زاده» شناخته شده است، تاكنون موفق به دريافت بيش از 14 دكتراي افتخاري و بيش از 40 جايزه همچنين شمار بسياري جوايز تحقيقاتي و امتياز انحصاري دانشگاهي است.
«منطق فاري» افق تازه اي را فراروي دنياي دانش گشوده است و هم اكنون بخش بنيادين علوم روز كامپيوتري است.