در روح و جان من
مي ماني اي وطن
به زير پا فتد آن دلي، که بهر تو نلرزد
شرح اين عاشقي
ننشيند در سخن
که بهر عشق والاي تو، همه جهان نيرزد
اي ايران ايران ...
شرح اين عاشقي، ننشيند در سخن
بمان که تا ابد هستي ام، به هستي تو بسته
"ايران ايران" از سروده های تورج نگهبان را با صداي گرم محمد نوري شنيده بوديم، ولي در مراسمي که به مناسبت بزرگداشت شاعر و ترانه سراي معاصر تورج نگهبان در تورنتو برپا شده بود، خانم شيدا حجازيان با صداي گرم خود آن را بازخواني کرد و به گفته آقاي نگهبان به خوبي هم اجرا کرد.
جمعه، دوم دسامبر 2005 در سالن کتابخانه نورت يورک، به همت راديو صداي 24 ساعته تورنتو ، در حضور 200 تن از ايرانيان، از پنجاه سال خدمات هنري آقاي تورج نگهبان قدرداني شد.
امير مهيم گرداننده مراسم، با شعري که خود براي تورج نگهبان سروده بود آغاز کرد:
تو خط به خط ترانه اي / کلام و شور عاشقانه اي
تو خود نسيم صبح وصل/ تخيل لطيف شاعرانه اي ...
آقاي مهيم سپس به کوتاهي به تاريخچه موسيقي و ترانه سرايي در ايران اشاره کرد تا به ترانه هاي مهيج ناسيوناليستي دوران مشروطه رسيد و پس از آن به دوران بعد از تاسيس راديو، زماني که ملک الشعراي بهار ترانه هاي ميهني ميسرود و نواب صفا ترانه هاي تغزلي و عاشقانه و رهي معيري نازک خيالي هاي هندي را با سبک عراقي تلفيق ميکرد و ترانه هاي ماندگاري به جا ميگذاشتند.
اما در سالهاي 30 و 32 ترانه سرايان جوان با افکار جديدتر به راديو راه يافتند و هنر و ذوق خود را عرضه کردند: هاله، شهرآشوب، نظام فاطمي، تورج نگهبان، کريم فکور، بيژن ترقي، معيني کرمانشاهي و ...
آقاي مهيم افزود: سخن ما امشب درباره شاعر و ترانه سراي دلسوخته و موفقي است که بيش از نيم قرن ترانه سرائي را پشت سر دارد و خدمات گرانبها و با ارزشي به فرهنگ و هنر ايران کرده است.
او سپس به شرح زندگي تورج نگهبان پرداخت:
تورج نگهبان در شهر اهواز چشم به جهان گشود. آموزش ابتدايي را در خرمشهر و شيراز و ادامه آن را در دبيرستان فيروز بهرام تهران و پس از آن دانشگاه تهران تا دريافت درجه فوق ليسانس در رشته جامعه شناسي به انجام رساند. همزمان با تحصيل در دانشگاه، با عنوان معاون اداره مطبوعات در اداره کل انتشارات و راديو مشغول کار شد و از سال 1342 به مرکز صنايع دستي ايران منتقل شد و تا پايان سال 57 با عنوان مشاور وزير صنايع و سرپرست انتشارات و روابط عمومي سازمان صنايع دستي ايران کار کرد.
او از اوائل دهه 50 تا اواخر سال 57 در دانشکده علوم اجتماعي و اقتصادي قزوين به تدريس جامعه شناسي عمومي و تاريخ نظرات جامعه شناسي و در مدرسه عالي مددکاري دختران به تدريس روشهاي تحقيق علمي مشغول بود.
او کار ترانه سرائي را از نخستين سالهاي دبيرستان با همياري آقايان همايون خرم، امين الله رشيدي، ايرانپوي و زنده ياد مجيد وفادار آغاز و نخستين ترانه هايش به ترتيب با صداي زنده ياد استاد محمود کريمي، امين الله رشيدي، منوچهر همايون پور و زنده ياد داريوش رفيعي از راديو پخش شد.
نخستين ترانه هاي خانم مرضيه با آهنگهاي زنده ياد مجيد وفادار و مهندس همايون خرم با کلام تورج نگهبان همراه بوده است.
او تاکنون بيش از هفتصد ترانه (به استثناي ترانه هاي مربوط به فيلم هاي سينمايي و بعضي نوارهاي کاست با صداي خوانندگان مشهور) صرفا براي راديو و به سفارش آن سازمان سروده که با آهنگ آهنگسازان برجسته اي چون زنده يادان مرتضي محجوبي، جواد معروفي، مجيد وفادار، حبيب اله بديعي، زرين پنجه و همچنين آقايان مهندس همايون خرم، پرويز ياحقي، انوشيروان روحاني، بزرگ لشگري، اسدالله ملک، جواد لشکري، فضل الله توکل، محمد حيدري، لقمان ادهمي، بابک افشار ، حشمت سنجري(رهبر ارکستر سمفونيک تهران)، حسين دهلوي و فرامرز پايور و ... همراه بوده.
اکثر خواننده ها چه در موسيقي اصيل و چه پاپ ترانه هاي تورج نگهبان را خوانده اند از جمله: پوران، هايده، بنان، داريوش رفيعي، دلکش، مرضيه، الهه، مهستي، رامش، گيتي، گوگوش، مهرپويا، نوري، ويگن، عارف، داريوش، ستار، ابي و ...
تورج نگهبان در راستاي روزنامه نگاري نيز از سالهاي نوجواني فعال بوده و از آخرين کوششهاي مطبوعاتي او ميتوان سردبيري مجله دستاورد که در زمينه ميراث هاي هنري در تهران چاپ و منتشر ميشد ، و ابتکار و سردبيري مجله گوياي صدا که از يک ماه پس از انقلاب به عنوان مجله اي مخالف با اقدامات حاکمان وقت، منتشر ميشد، نام برد.
پس از پايان معرفي آقاي نگهبان، آقاي مهيم از آقاي جيم پترسون وزير تجارت انتاريو دعوت کرد تا سخناني ايراد کند.
آقاي پترسون ضمن اشاره به اينکه ايران فرهنگ بسيار غني و ديرپايي دارد، گفت: براي من و همسرم باعث افتخار است که در مراسم بزرگداشت آقاي تورج نگهبان شرکت داريم.
او افزود: حضور شما زندگي ما را نيز غني ميسازد. او از اينکه نتوانسته بود با لباس رسمي در اين مراسم حضور يابد عذرخواهي کرد و به طنز گفت که دموکراسي مزاياي بسيار دارد يکي از آنها هم انتخابات است و من بايد به جلسه ديگري به همين منظور بروم.
اشاره آقای پترسون به انتخابات23 ژانويه بود. شهروندان کانادا ميدانند که دولت اقليت ليبرال با راي عدم اعتماد ساقط و مجلس منحل شد و آقاي پترسون که در مجلس فدرال حضور دارد بايد تبليغات انتخاباتي اش را شروع کند.
آقاي پترسون که همراه با همسر و فرزندانش در اين مراسم شرکت کرده بود با آقاي نگهبان دست داد و مجلس را ترک کرد.
سپس آقاي حسن يوسف زماني آهنگساز مقيم تورنتو به دعوت آقاي مهيم به روي صحنه رفت و ضمن خوشامدگويي به آقاي نگهبان شعري را تقديم ايشان کرد.
نوبت به تورج نگهبان رسيد تا در ميان تشويق حاضران به روي صحنه برود. او از استقبال گرم تورنتويي ها تشکر کرد. گفتني ست ايشان ساکن لس آنجلس هستند و به دعوت راديو صداي ايران در ميان ايرانيان تورنتو حضور داشتند.
او از تمامي افرادي که براي اين گردهمايي زحمت کشيده بودند تشکر کرد و با اتکا به حافظه مثنوي بلندي را خواند:
اي تن تبدار مرا چون نفس
عشق مرا دور کن از هر هوس
از همه آلودگي ام پاک کن
شعله سرگشته در افلاک کن ...
او در ادامه شعري خواند با عنوان "با توام هم ميهن".
پس از شعرخواني آقاي نگهبان، آقاي مهيم از خانم دکتر فهيمه مرتضوي دعوت کرد تا پيام آقاي ديويد ميلر شهردار بزرگشهر تورنتو را به مناسبت بزرگداشت آقاي تورج نگهبان بخواند. دکتر مرتضوي پس از قرائت پيام آن را تقديم آقاي نگهبان کرد.
پس از تنفس و پذيرايي، مراسم با موسيقي گروه مهرآوا ادامه يافت. شيدا حجازيان (آواز)، کامبيز طيبي (تار)، سياوش ميهن دار (سنتور)، بابک ايواني (ويلن) و آقاي ميهن دار (تمبک) چند ترانه از هايده و مرضيه را اجرا کردند که سراينده اين ترانه ها تورج نگهبان بود.
نوبت به آقاي کريم زياني رسيد. آقاي زياني با ذکر اينکه ارج نهادن به شخصيت ها در زمان حياتشان رسم مبارکي ست، گفت: من از زمان جواني با ترانه هاي آقاي نگهبان آشنا بودم و از آنها لذت برده ام.
آقاي زياني چند شعر از اشعار خود را تقديم اين مجلس کرد:
تا عشق بود زنده هنرمند نميرد
با مرگ تن آزاده عاشق نميرد
در پايان مراسم، آقاي عليجان پور با اهداي يک تابلو از کارهاي خود و آقاي پرويزيان با اهداي يک قطعه قاليچه از آقاي تورج نگهبان شاعر و ترانه سراي معاصر قدرداني کردند


