بر اساس پژوهشي كه به تازگي منتشر شده، 2500 نشريه فارسيزبان در سراسر جهان و در خارج از ايران انتشار يافته است.
به گزارش خبرنگار «بازتاب»، در اين پژوهش با عنوان «دو قرن با مطبوعات فارسيزبان خارج از كشور»، مشخص شده كه در طول ساليان گذشته، انتشار نشريات با زبان شيرين فارسي، علاوه بر قاره آسيا، به كشورهاي اروپايي، آفريقايي، آمريكايي و نيز استراليا كشيده شده است.
بنا بر آمارهاي موجود، طي سالهاي 1357ـ1382 بيش از 1500 عنوان نشريه فارسيزبان توسط مهاجران ايراني، افغانستانيها و ... در خارج از كشور به چاپ رسيده كه عمده اين نشريات توسط مهاجران ايراني در اروپا و آمريكا انتشار يافتهاند و در حال حاضر توسط مهاجران ايراني بين 400 تا 500 عنوان نشريه فارسيزبان در حال انتشار است. از مجموع 715 عنوان نشريهاي كه شناسنامه آنها در اين كتاب گرد آمده است به ترتيب حروف الفبا در آذربايجان 13 عنوان، ازبكستان 8 عنوان، افغانستان 289 عنوان، امارات متحده 1 عنوان، اندونزي 1 عنوان، بنگلادش 1 عنوان، پاكستان 249 عنوان، تاجيكستان 14 عنوان، تايلند 1 عنوان، تركمنستان 9 عنوان، تركيه 14 عنوان، چين 1 عنوان، ژاپن عنوان، عراق 9 عنوان، عربستان 1 عنوان، قزاقستان 1 عنوان، كويت 2 عنوان، گرجستان قفقاز 7 عنوان، لبنان 3 عنوان و هندوستان 85 عنوان نشريه انتشار يافته كه مكان 2 عنوان از نشريات نامعلوم است. در اين ميان بيشترين سهم در انتشار نشريات فارسي زبان خارج از كشور در قاره آسيا را افغانستانيها و در سراسر جهان را ايرانيان مهاجر به خود اختصاص دادهاند. به رغم تصور عده زيادي از مردم، افغانستانيها نقش پويا و فعالي را در زمينه انتشار مطبوعات فارسي زبان در جهان به ويژه در قاره آسيا داشتهاند. بيش از دو قرن از عمر مطبوعات فارسيزبان خارج از كشور در قاره آسيا و منطقه قفقاز ميگذرد ولي متاسفانه تاكنون آمار دقيق و درستي كه به ما نشان دهد، از آغاز تا به امروز چه تعداد نشريه در كدام كشورها به چاپ رسيده وجود ندارد و اگر به درستي در اين باره اطلاعات كاملي در دست نباشد، آنچه بر سر تاريخ مطبوعات ايران به لحاظ آشفتگي و نادرستي گذشت، بر سرمطبوعات فارسي زبان خارج از كشور نيز شاهد خواهيم بود و همچنان اين رويه در مورد مطبوعات چاپ خارج با تكرار اشتباه ديگران به آيندگان منتقل خواهد شد.
«دو قرن با مطبوعات فارسيزبان خارج از كشور» عنوان كتابي است كه توسط مهدي جعفري خانقاه تهيه و تدوين شده است. اين كتاب با گردآوري اطلاعاتي در باره اين گونه مطبوعات مرجع كاملي براي مراجعه پژوهشگران و علاقهمندان و بررسي سير رشد كمي و كيفي انتشار نشريات به زبان فارسي در گوشه و كنار دنياست اين كتاب توسط سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران و با همكاري مركز مطالعات و تحقيقات رسانه ها با بهاي 18000 ريال منتشر شده است.
نويسنده در توضيح اين اثر آورده است: امروز كه بيش از دو قرن از عمر مطبوعات فارسي زبان خارج از كشور ميگذرد، بيش از 2500 عنوان نشريه فارسيزبان در گوشه و كنار جهان انتشار يافته است كه اطلاعات ما در اينباره كامل و دقيق نيست. در پژوهش حاضر كه در برگيرنده مطبوعات فارسي زبان خارج از كشور در قاره آسيا و منطقه قفقاز از آغاز تا سال 1999 ميلادي است، بيش از 1000 عنوان نشريه منتشر شده است. طي دو قرن گذشته مطبوعات فارسي زبان خارج از كشور در قاره آسيا، فراز و نشيبهاي زيادي را به خود ديده است به طوري كه مهمترين چالشي كه مطبوعات با آن روبهرو بودهاند، نبود آزادي بيان و قلم، جو سانسور و خفقان و سايه ارعاب و وحشت بر سر آنان بوده است با توجه به شرايطي كه بر مطبوعات مستقل فارسي زبان قاره آسيا حاكم بود، دستاندركاران آن، مهاجرت را به عنوان آخرين گزينه براي حفظ جان خويش و ادامه مبارزه انتخاب ميكردند. اگر اغراق نباشد تنها چيزي كه طي اين دو قرن گذشته حضور شاداب و پرنشاط مطبوعات فارسيزبان خارج از كشور در قاره آسيا را با خطر مواجه ميساخت و تيشه بر ريشه آن مي زد، سايه ديكتاتوري (از نوع فرنگي يا ايدئولوژي حكومتي) بر سر آنان بود. از اين رو ميبينيم كه اصحاب مطبوعات مرزهاي جغرافيايي را در هم مي نورديدند و در كشورهاي همسايه يا كشورهاي اروپايي و امريكايي كه امنيت و آزادي در آنجا جاري و ساري بود، سكني ميگزيدند تا در بيداري افكار عمومي ملت خود، به ايفاي نقش بپردازند نمونه بارز آن نشريات فارسيزبان افغانستانيها از سال 1375 به اين سو است كه شايد در وهله نخست وجود امنيت، زبان و باورهاي مشترك ديني و داشتن مرزهاي جغرافيايي مشترك براي آنها بيش از هر چيز ديگر حائز اهميت بود كه توانستند در ايران و پاكستان نشريات متعددي را به چاپ رسانند و از سوي ديگر در كشورهاي اروپايي و آمريكايي به خاطر وجود آزادي بيان، مطبوعات فارسي زبان متنوعي را تاسيس نمايند.
به گفته نويسنده اين كتاب، براي كشورمان به عنوان مادر كشورهاي فارسي زبان در جهان، خوشايند نيست كه آمار دقيقي از نشريات فارسي زبان در سراسر جهان (فارغ از نگاه موافق يا مخالف) بدست ندهد و از كارنامه فارسيزبانان در عرصه مطبوعات خارج از كشور اطلاعي نداشته باشد و شاهد آن باشيم تا روزي بيگانگان براي ما كارنامه مطبوعات فارسي زبان را تهيه نمايند.


