نشست بينالمللي "گفتوگو ميان فرهنگها و مذاهب" با پيام آقاي سيد محمد خاتمي در شهر مادريد پايتخت اسپانيا گشايش يافت.
پيام آقاي خاتمي در اين نشست يك روزه كه صدهاتن از مقامها و شخصيتهاي سياسي و فرهنگي از كشورهاي مختلف جهان در آن شركت دارند، توسط "مرتضي الويري" سفير جمهوري اسلامي ايران قرائت شد.
آقاي خاتمي، ارايهدهنده طرح "گفتوگوي تمدنها" به جهان در پيام خود تصريح كرده است:"بازتاب ايده گفتوگوي تمدنها در مجامع فرهنگي، مراكز علمي و نهادهاي مدني جهان و تلاش دولتهاي صلحدوست براي پيشبرد آن مبين اين واقعيت است كه جهان از سوءتفاهم، خشونت و زورگويي به تنگ آمده و در پي آفرينش و گسترش عنصر تعاملي جديدي است كه مبناي آن مفاهمه، مدارا و صلح بر پايه عدالت باشد."
رييسجمهوري سابق ايران با تاكيد بر اينكه "گفتوگوي تمدنها خصلتي فرا زماني و فرامكاني دارد"، افزوده است:"اين گفتوگو نيازمند منطق و زباني نو است. منطق و زباني كه به خودمداري، تحقير و تهديد ديگران آلوده نباشد و پيش از هر چيز به دنبال همدلي بگردد."
به عقيده آقاي خاتمي، "گام برداشتن در اين مسير يعني تلاش براي تحقق صلح و عدالت، مردم سالاري و ارتقاي اخلاق، مدارا و معنويت در سراسر جهان و همه اينها يعني افزودن ظرفيتهاي نو به زندگي انسان و جامعه امروز" وي در اين زمينه از تلاش خود براي ايجاد "مجمع جهاني گفت وگوي فرهنگها و تمدنها" به عنوان يك نهاد مستقل بينالمللي با كمك و همت متفكران و صاحب نظران سراسر عالم خبر داده است.
پس از قرائت پيام آقاي خاتمي، "محمد آيدين" وزير امور مذهبي تركيه از كشورش به عنوان الگوي همزيستي فرهنگها نام برد و گفت كه در تركيه با وجود آنكه نظام حاكم سكولار شناخته شده، اما راهبرد آن اتخاذ يك راه ميانه ميان حكومت مذهبي و كاملا سكولار است.
وي افزود: در تركيه بخش اعظمي از مردم از مذهب دفاع ميكنند و نگران مذهب هستند و بطور طبيعي، دولت در چنين كشوري نميتواند بيتوجه به مذهب باشد.
به عقيده آيدين، اسلام يك مذهب سياسي و اجتماعي است كه به لزوم ايجاد قواعد زندگي عادلانه براي انسانها معتقد است اما اين امر به عنوان ارائه يك الگوي واحد حكومتي به آنان نيست.
وي وجود اشكال مختلف حكومت در كشورهاي اسلامي را ناشي از همين امر دانست.
"دودو دينه" Doudou Dieneنماينده ويژه سازمان ملل در امور نژادپرستي نفرت به بيگانگان و ساير اشكال عدم تحمل نيز در اين مراسم گفت كه پس از انفجارهاي ۱۱سپتامبر مساله رابطه ميان مذهب و حكومت دچار ابهام و اختلاف نظرهاي شديد شده و به دنبال خود، به بروز اشكالي از عدم تحمل منجر شده است.
"فليپه گونزالس" نخست وزير پيشين اسپانيا هم در مراسم گشايش نشست بين المللي "گفتوگوي ميان فرهنگها و مذاهب" ، با رد نظريه "برخورد تمدنها" بر دفاع و تلاش براي پيشبرد و تقويت "ايده گفت وگوي تمدنها" تاكيد كرد.
وي تهديد اصلي در دنياي كنوني را "خشونت تروريسم بينالمللي" و "توسعه جنگافزارهاي كشتار جمعي" دانست و گفت كه اين تهديدهاي واقعي، به چالشهاي اصلي براي صلح و ثبات در جهان تبديل شدهاند.
گونزالس تصريح كرد: من هرگز از تروريسم بينالمللي به عنوان تروريسم اسلامي ياد نميكنم زيرا معتقدم همانند كشورهاي غربي، بسياري از كشورهاي مسلمان نيز قرباني آن هستند.
وي از پديده جهانيسازي، نبرد ميان فقير و غني و عدم احترام به حقوق و قواعد بينالمللي از سوي برخي كشورها به عنوان ديگر چالشهاي مهم جهان امروز ياد كرد.
نخست وزير پيشين و پدرخوانده كنوني حزب حاكم سوسياليست اسپانيا تاكيد كرد: فقدان احترام به قواعد بينالمللي، بينظمي بينالمللي ايجاد ميكند و به نوبه خود، به چالشي بزرگ براي دموكراسي تبديل ميشود.
"ميگل آنخل موراتينوس" وزير امور خارجه اسپانيا نيز در مراسم مزبور تصريح كرد: تروريستها را نبايد به هيچ گروه، مذهب، ملت و كشوري نسبت دهيم اما بايد مانع ادامه رفتار كساني شويم كه به هر نحو از آنان حمايت و پشتيباني ميكنند.
وي در اين زمينه خواستار اجراي همزمان سه استراتژي ملي، منطقهاي و بينالمللي از سوي كشورهاي مختلف شد و اظهارداشت: تقويت همگرايي در كشور بر اساس احترام به حقوق و نگاه برابر به شهروندان از طريق گفتوگو، مدارا و تحمل، بنيانهاي راهبرد ملي مبارزه با تروريسم است.
موراتينوس، راهبرد منطقهاي را نيز مشاركت دادن همه كشورهاي يك منطقه در حل مسائل و مشكلات آن بيان كرد و در زمينه ويژگيهاي استراتژي بينالمللي مبارزه با تروريسم نيز گفت: اين استراتژي تنها از طريق اجراي ايده اتحاد تمدنها ميگذرد.
وي در اين راستا بر لزوم تلاش غرب براي كمك به كشورهاي اسلامي براي مدرنيزه كردن خود تاكيد كرد اما گفت كه اين امر به معناي غربيشدن اين كشورها نيست بلكه آنان بايد متناسب با شرايط و ويژگيهاي فرهنگي خود دست به نوسازي و مدرنيزاسيون بزنند.
وزير خارجه اسپانيا افزود: در اين راه، بيش از هر چيز، خواست خود كشورهاي اسلامي براي حركت در مسير نوسازي مهم است.
پس از اين اظهارات، نشست بينالمللي گفت وگوي فرهنگها و مذاهب ، كار خود را در قالب سه ميزگرد "تعصبگرايي مذهبي و حكومت مشروع"، "تاثير تبادل فرهنگها در جوامع سرمايهداري" و "بررسي همزيستي تاريخي فرهنگهاي مختلف" آغاز كرد.
در اين ميزگردها، دههاتن از شخصيتهاي سياسي و فرهنگي و پژوهشگراني از كشورهاي ايران، فلسطين، انگليس، تركيه، فرانسه، اندونزي، صربستان و مونتهنگرو ،آمريكا، مغرب، جمهوري چك، بلژيك، كلمبيا، نروژ، آلمان و اردن شركت دارند.
"عمرو موسي" دبيركل اتحاديه عرب، وزيران آموزش اسپانيا و مغرب، "طارق رمضان" استاد امور عرب و اسلام دانشگاه ژنو، "ويليام ونلي" دبيركل كنفرانس جهاني مذاهب براي صلح و "ادگار مورين" رييس آژانس اروپايي فرهنگ يونسكو از جمله شركتكنندگان در اين نشست معرفي شدهاند.
سخنران پاياني اين نشست بينالمللي"خوسه لوييس رودريگز زاپاتهرو" اعلام شده بود اما تازهترين گزارشها حكايت از آن دارد كه وي به دليل تغيير برنامههايش در اين نشست شركت نخواهد كرد.
برگزاركننده اين نشست "بنياد آتمان" است كه به عنوان يك موسسه غير دولتي در زمينه پيشبرد ايده گفتوگوي تمدنها در جهان فعاليت ميكند.


