به گزارش خبرنگار گروه دانش و فناوري روزنامه خراسان، انجمن ترجمه آمريکا
«American Translators Association» با همکاري سازمان ملل متحد از سال 1982 بر روي تهيه نرمافزار ترجمه ماشيني براي زبانهاي مختلف، تحقيقات خود را آغاز کرده است اکنون پروژه مذکور قادر است در سايت اينترنتي به آدرس:
www.1-800-translate.com مطالب 17 زبان مختلف را به صورت آنلاين به يکديگر ترجمه کند اين زبانها عبارتند از: عربي، چيني، فارسي، آلماني، انگليسي، فرانسوي، عبري، ايتاليايي، کرهاي، ژاپني، پرتغالي، روسي، اسپانيايي، ترکي، اوکرايني، لهستاني، هلندي.»»»
توجه مديران اين پروژه به ترجمه همزمان فارسي، به خاطر صحبت کردن 90 ميليون نفر از مردم جهان به زبان فارسي ميباشد.
به عقيده کارشناسان، مشکل زبان، يکي از اصليترين موانع دسترسي ميليونها کاربر ايراني به منابع علمي موجود در شبکه جهاني اينترنت به زبانهاي مختلف است.
بسياري از کشورهاي غيرفارسي زبان، سالهاست که اين مشکل را حل کردهاند و اکنون نه تنها نرمافزارهاي ترجمه همزمان متون به زبانهاي مختلف در آن کشورها وجود دارد، بلکه اين نرمافزارها بر روي اينترنت قرارگرفته و امکان استفاده آنلاين از آنها حتي توسط موتورهاي جستجو وجود دارد.
به عنوان مثال موتور جستجوي گوگل قادر است بلکه متون اينترنتي را به 6 زبان انگليسي، فرانسوي، آلماني، اسپانيايي، پرتغالي و ايتاليايي به صورت آنلاين و متقابل (از هر زبان به زبان ديگر) ترجمه کرده و با همان صفحهآرايي در اختيار کاربران قرار دهد.
براي مشاهده عملکرد موتور ترجمه گوگل ميتوانيد به اين آدرس برويد:
www.google.com/language-tools?hI=en
موتور جستجوي گوگل از چند سال پيش بخش فارسي خودرا راهاندازي کرده است که امکان جستجوي اختصاصي در متون فارسي موجود بر روي اينترنت را فراهم کرده است.
صفحه اختصاصي گوگل فارسي را در اين آدرس ببينيد:
www.google.com/intl/fa/
اگرچه مجمع تشخيص مصلحت نظام هنگام بررسي و تدوين سياستهاي کلي نظام در بخش ارتباطات مخابراتي و پستي، بر اتخاذ تدابير لازم و تمهيدات فني و اقتصادي به منظور حمايت از گسترش منابع و اطلاعات به خط و زبان فارسي در محيطهاي رايانهاي و ديجيتال از قبيل تمهيد و عرضه نرمافزار ترجمه همزمان رايانهاي منابع و اطلاعات، قرائت و جستجوي رايانهاي متون به خط و زبان فارسي و همچنين تدوين و تصويب استاندارد ملي و بينالمللي نمايش الفباي فارسي درمحيط رايانهاي تاکيد کرده است، اما به نظر مي رسد عملا در سالهاي اخير بودجه و برنامهاي براي اجراي اين مصوبه، تدوين و تصويب نشده است. اين در حالي است که 3 سال پيش مهندس نصرالله جهانگرد دبير شوراي عالي اطلاعرساني گفته بود: «استاندارد سازي نمايش الفباي فارسي تحت unicode آغاز شده است و به زودي طراحي ماشينها و سيستمهاي ترجمه همزمان و حمايت از توليد ديتا به زبان فارسي نيز آغاز ميشود».
با اين وجود تنها محصولات توليد شده نرمافزاري در زمينه ترجمه متعلق به 2 شرکت خصوصي به نام «نرمافزار پارس» و «نرمافزار پديده» است که تنها از طريق خريد CD اين نرمافزارها با قفل نرمافزاري به صورت فلاپي، تنها امکان استفاده محدود کاربران را ميدهند و سايتهاي اين دو شرکت بر روي اينترنت تنها در حد چند جمله امکان ترجمه همزمان و رايگان را به کاربران ميدهد. سايتهاي اين دو شرکت ايراني در اين آدرسها قابل دسترسي است:
www.parstranslator.com
www.padideh.org
البته برخي شرکتهاي خصوصي نيز از طريق سايتهاي خود امکان ارائه خدمات ترجمه به صورت اختصاصي و با دريافت هزينه را فراهم کردهاند که از جمله آنها مي توان به اين سايتها اشاره کرد:
www.tarjomeh.com
www.farsidic.com
اما شايد جديترين کار در زمينه ترجمه همزمان فارسي توسط مرکز ملي ICT زير نظر پروفسور مرتضي انواري در حال انجام باشد.
در اين مرکز با بهرهگيري از الگويتمهاي سيستم ترجمه زبانهاي اروپايي از جمله نرمافزار «يوروسلا» درصدد توليد نرمافزار ترجمه فارسي هستند. توجه به زبان فارسي حتي شرکتهاي بزرگي همچون مايکروسافت را وسوسه کرده که نرمافزارهاي سازگار با زبان فارسي بنويسند، اکنون مايکروسافت حتي نسخه فارسي سايت مرکزي خود را نيز راهاندازي کرده است» در اين آدرس»
www.microsoft.com/down loads/search.aspx? displaylang=fa در تاريخ 25 و 26 ارديبهشتماه سالجاري کنفرانسي توسط مرکز تحقيقات مخابرات ايران با محوريت «بوميسازي مبتني بر ITدر حوزه خط و زبان فارسي» برگزار شد که در آن به تنها چيزي که اشاره نشد سيستم ترجمه همزمان فارسي بود. اطلاعات بيشتر را در اين آدرس ببينيد.
www.localization.ir
به نظر ميرسد که تصويب بودجه مستقلي در قالب طرح تکفا براي نوشتن اين برنامه، يکي از ضروريترين لوازم تحقق جنبش نرمافزاري در ايران باشد، جنبشي که ميتواند در زمينه علمي، انقلابي اساسي ايجاد کند و متون علمي زبانهاي مختلف دنيا را در اختيار محققان و پژوهشگران رشتههاي مختلف ايران قرار دهد.
اينترنت اين امکان را فراهم کرده است که به تازهترين دستاوردهاي علم و تکنولوژي بشري دسترسي پيدا کنيم اما زبان مهمترين سد و مانع در انتقال اين فناوريهاست، بخش کوچکي از متخصصان و دانشگاهيان ما به اين مانع غلبه کرده و با فراگيري و تسلط کامل به يک يا دو زبان توانستهاند اطلاعات خود را به روز نگه دارند اما اکثريت طبقه دانشگاهي وساير اقشار جامعه هنوز پشت اين سد قرار دارند. سيستم ترجمه ماشيني ميتواند جنبشي فراگير در همه سطوح اجتماعي ايجاد کند و زمينه را براي يک تحول علمي آماده کند.
باور کنيد خيلي از آن بودجههاي چند ده ميليارد توماني که صرف انواع و اقسام پروژههايي کذايي IT و ICT ميشود و خواهد شد نمي تواند به اندازه بودجهاي که صرف اين سيستم ترجمه متون به فارسي ميشود، برکت داشته باشد.
البته شايد اگر دير بجنبيم، مجبور باشيم سيستم آماده و نوشته شده غربيها را با صرف هزينهاي هنگفت وارد کنيم، مثل هر تکنولوژي ديگر وارداتي،
انجمن ترجمه آمريکا با طراحي يک پروژه نرمافزار ترجمه به 17 زبان دنيا، از سال 1982 بر روي آن متمرکز شده است و اکنون ترجمه از 16 زبان به فارسي بر روي سايت اينترنتي اين پروژه امکانپذير است
گوگل و مايکروسافت دو غول بزرگ نرمافزاري زبان فارسي را جدي گرفتهاند، اما ما خودمان هرگز؟
مصوبه مجمع تشخيص مصلحت در مورد تمهيد و عرضه نرمافزار ترجمه همزمان رايانهاي، به فراموشي سپرده شده است


