پنجشنبه ۲۴ شهریور ۱۳۸۴ - از سوي‌ يك‌ نشريه‌ معتبر فني‌ و تكنولوژيك‌پرفسور 29 ساله‌ ايراني‌ يكي‌ از جوانترين‌ مخترعان‌ جهان‌ شناخته‌ شد

پرفسور پرهام‌ اعرابي، استاد 29 ساله‌ دانشگاه‌ تورنتوي‌ كانادا با ايده‌ خلاقانه‌اش‌ در زمينه‌ حذف‌ صداهاي‌ مزاحم‌ در سيستم‌هاي‌ رايانه‌اي‌ هوشمند كنترل‌ شونده‌ با صوت، به‌ عنوان‌ يكي‌ از 35 مخترع‌ جوان‌ منتخب‌ نشريه‌ «تكنولوژي‌ ريويو» دانشگاه‌MIT انتخاب‌ شد.به‌ گزارش‌ خبرنگار «پژوهشي» ايسنا، نشريه‌ «تكنولوژي‌ ريويو» كه‌ زيرنظر موسسه‌ فن‌آوري‌ ماساچوست‌(MIT) منتشر مي‌شود، يكي‌ از معتبرترين‌ نشريات‌ فني‌ و تكنولوژيك‌ جهان‌ است‌ كه‌ هر ساله‌ تعدادي‌ از مخترعان‌ جوان‌ برجسته‌ جهان‌ را كه‌ ابدعات‌ كاربردي‌ و پيشروانه‌اي‌ درعرصه‌ فن‌آوري‌ داشته‌ و تاثير چشمگيري‌ بر شيوه‌ زندگي‌ و كار ديگران‌ گذاشته‌اند، معرفي‌ و با اعطاي‌ جايزه‌ از آنها تقدير مي‌كند.در ميان‌ برندگان‌ جايزه‌ علمي‌ اين‌ نشريه‌ نام‌ دانشمندان‌ و نوآوران‌ بزرگي‌ نظير «سرگي‌ برين» و «جري‌ يانگ» پايه‌گذاران‌ «گوگل» و همچنين‌ پرفسور «تد سارجنت» به‌ چشم‌ مي‌خورد كه‌ در سال‌ 2003 اين‌ جايزه‌ را دريافت‌ كردند.مراسم‌ اعطاي‌ اين‌ جايزه‌ ششم‌ مهرماه‌ سال‌ جاري‌ در موسسه‌ تكنولوژي‌ ماساچوست‌(MIT) برگزار مي‌شود.

دكتر پرهام‌ اعرابي، دانشمند جوان‌ ايراني‌ كه‌ با 29 سال‌ سن‌ يكي‌ از جوانترين‌ پرفسورهاي‌ دانشگاه‌هاي‌ كانادا است، در سال‌ 1355 در تهران‌ به‌ دنيا آمده‌ و تحصيلات‌ خود را تا 12 سالگي‌ در ايران‌ ادامه‌ داده‌ است.

پرهام اعرابی، استاد ايرانی- کانادايی دانشگاه تورنتو در رشته مهندسی برق، اخيرا به عنوان يکی از ٣٥ مخترع جوان (زير ٣٥ سال) برتر سال در جهان اعلام شده است.
دکتر اعرابی، که ٢٩ سال دارد، در گفتگو با سايت فارسی بی بی سی گفت جايزه مخترعين جوان به دو دليل به وی اعطا شده است: دليل اول، تحقيقات در زمينه تقويت توان رايانه های هوشمند در تشخيص صدای انسان از ميان انبوهی از صداهای زائد و مزاحم محيطی و دليل دوم، بهبود امکان جستجوی تصاوير در شبکه اينترنت (که از جمله تازه ترين دستاوردهای وی قلمداد می شود). سيستم اختراعی دکتر اعرابی فرصتی را فراهم می کند تا بيشترين و دقيق ترين منابع تصويری موجود در اين شبکه اطلاعاتی جهانی در اختيار جستجوگران قرار گيرد.

گزينش 35 مخترع جوان جهان هر ساله توسط نشريه "تکنولوژی ريويو" (Technology Review) که تحت نظر انستيتو فن آوری ماساچوست (MIT) فعاليت دارد و يکی از معتبرترين نشريات فنی جهان محسوب می شود، صورت می گيرد.

دکتر اعرابی در سن ١٢ سالگی به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرد. او اکنون مقيم اين کشور است. وی پس از دريافت مدرک ليسانس و فوق ليسانس در رشته مهندسی برق، برای ادامه تحصيل به دانشگاه استنفورد آمريکا رفت و در ٢٤ سالگی درجه دکترای خود را در رشته مهندسی برق دريافت کرد. وی اکنون در اين رشته در دانشگاه تورنتو تدريس می کند.

او مهاجرت را (که در سالهای کودکی در کشورهای مختلف تجربه کرده است) يکی از عوامل مهم پيشرفت خود در زندگی می داند و می گويد اگر در ايران مانده بود زندگيش از انگيزه ای که موجب پيشرفت او در اين سالها شده است برخوردار نبود.

پرهام اعرابی می گويد زندگی در مهاجرت سختی های بسيار دارد و بچه های مهاجر شاهد اين سختی ها در زندگی پدر و مادرشان هستند و تلاش می کنند با موفقيت های خود آنها را جبران کنند.

درس زندگی در مهاجرت

دکتر اعرابی می گويد پيدا کردن کار در سال های اوليه مهاجرت برای پدر و مادرش، که در ايران از زندگی مرفهی برخوردار بودند، بسيار سخت بوده است.

وی می گويد در نوجوانی از زندگی با افرادی که فرهنگ های متفاوتی داشته اند نکات زيادی آموخته، اما با دشواری های زيادی نيز مواجه بوده است. مسلط نبودن به زبان از جمله اين دشواری ها بوده است.

او معتقد است انسان از ضعف هايی که در درونش است، فرار می کند و به قدرت هايش پناه می برد: "در آن سال ها اگر در مدرسه به دختری علاقمند می شدم، به دليل ضعف زبان، از گفتگو با او پرهيز می کردم و به جای آن به رياضی و علوم، که زبان های جهانی هستند، روی می آوردم."

پرهام اعرابی به رغم سالها دوری از ايران تسلط خود به زبان فارسی را از دست نداده است و هميشه با پدر، مادر و خواهرش فارسی صحبت می کند. اما احساس می کند توان زبان فارسی او در همان سال های نوجوانی باقی مانده است و در زمينه فن آوری اصطلاحات فارسی لازم را نمی داند.

او به سخت کوشی معتقد است و می گويد "پيروزی و شکست در زندگی همه وجود دارد، اما نه شکست بايد انسان را از پای در آورد و نه پيروزی موجب رضايت بيش از حد شود."

به گفته او داشتن هدف در زندگی عامل بسيار مهمی در موفقيت است و بايد بی اعتنا به شکست ها و همين طور پيروزی ها به راه ادامه داد.

پرهام اعرابی خانواده اش را عامل اصلی ادامه تلاش خود در زندگی می داند و می گويد: "آنها هرگز اجازه نداده اند که پيروزی باعث غرور من شود و در مقابل هم هنگام شکست از من حمايت کرده اند."

او ادامه می دهد:"در سن ٢٤ سالگی استاد دانشگاه شدن و از بسياری دانشجويان خود جوان تر بودن می تواند جالب باشد، اما معايبی هم دارد. در ابتدای کار بسياری از استادان دانشگاه از من حمايت می کردند، اما بعضی هم من را يک پروفسور واقعی نمی دانستند."

اين وضعيت بر زندگی روزمره پرهام نيز تاثير گذاشته است. او در اين باره به سايت فارسی بی بی سی گفت: "پسرهای ٢٤ ساله، يا حتی ٢٩ ساله در کانادا، زندگی نسبتا مشخصی دارند. آنها روزها يا درس می خوانند يا کار می کنند و شبها برای تفريح به کلوب های شبانه می روند. اما حضور من در اين اماکن می تواند برای دانشجويانم عجيب جلوه کند و حتی در چنين شرايط غيررسمی بايد ظاهر حرفه ای خودم را حفظ کنم."

پرهام اعرابی، يکی از 35 مخترع جوان سال در جهان، آماده پاسخگويی به پرسش های خوانندگان صفحه صدای شماست. سوالات خود را با استفاده از پنجره روبرو برای ما بفرستيد. و پاسخ های آقای اعرابی را در چند روز آينده در صفحه صدای شما ببينيد.

دكتر پرهام اعرابي، استاد ايراني دانشگاه «تورنتو» با بهره‌گيري از تكنيك‌هاي هوش مصنوعي موفق به ابداع سيستم كاملا جديدي براي جست و جو و بازيابي تصاوير شده كه به زودي انقلابي در سيستم‌هاي جست و جوي تصوير در شبكه اينترنت ايجاد مي‌كند.

اين دانشمند ايراني كه در 29 سالگي به عنوان يكي از جوان‌ترين اساتيد دانشگاه‌هاي كانادا به تحقيق و تدريس در زمينه علوم رايانه و سيستم‌هاي هوش مصنوعي فعاليت دارد، درباره طرح ابتكاري خود به خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: اين سيستم جديد بر خلاف شيوه‌هاي رايج جست‌وجوي تصوير كه براساس اسم ثبت شده تصاوير آنها را جست‌وجو و بازيابي مي‌كند، براساس شكل و ماهيت واقعي تصاوير عمل مي‌كند؛ بدين ترتيب بسياري از تصاويري كه به دليل نحوه نامگذاري و عبارت خاصي كه با آن ثبت شده‌اند در شيوه‌هاي كنوني قابل بازيابي نيستند، در اين سيستم به راحتي تشخيص داده شده و بازيابي مي‌شوند.

وي تصريح كرد: اين سيستم همچنين اين قابليت را دارد كه با بهره‌گيري از هوشمندي مصنوعي خود در مواقعي كه كاربر، اسم دقيق چيزي را كه در جست‌وجوي تصوير آن است، نمي‌داند، بر اساس نوع انتخاب‌هاي كاربر در جست‌و‌جوي تصاوير مشابه، خواسته واقعي او را درك كرده و تصوير آن را به كاربر ارائه كند.

وي خاطرنشان كرد: به عنوان مثال اگر فردي در حال حاضر بخواهد تصوير گونه‌اي درخت يا گل خاص را كه اسم آن را نمي‌داند، پيدا كند نمي‌تواند آن را در اينترنت جست‌وجو كند ولي در سيستم جديد كه با همكاري تعدادي از دانشجويانم در حال طراحي آن هستيم، فرد مي‌تواند با چند بار جست‌وجو و انتخاب تصاويري كه از لحاظ برخي ويژگي‌ها مشابه مورد مد نظر اوست منظور خود را به سيستم جست و جو تفهيم كرده و تصوير مورد نظر خود را پيدا كند.

دكتر اعرابي تصريح كرد: به عنوان يك مثال ساده اگر كاربر دنبال يافتن يك گل سرخ باشد در سيستم ابتدا گل‌هايي را كه مي‌تواند هر رنگي داشته باشند انتخاب مي‌كند و در مرحله بعد چند تصوير ديگر ــ مثلا خودرو و هر شيي ديگر ــ را كه همه قرمز رنگ هستند، انتخاب مي‌كند؛ به اين ترتيب، سيستم مي‌فهمد كه كاربر به دنبال تصاويري از يك گل به رنگ سرخ است و در مرحله بعد آنها را به كاربر ارائه مي‌كند.

وي در توضيح بيشتر اين مساله مثالي ديگر ارائه كرده و گفت: مثلا اگر كاربري در جست و جوي تصويري از يك ساختمان خاص نظير پارلمان كانادا باشد و نداند كه بايد با چه عبارتي آن را جست و جو كند مي‌تواند ابتدا چند تصوير از ساختمان‌هاي مختلف كانادا و چند تصوير از پارلمان ايران و ساير كشورها را انتخاب كند و سيستم با تركيب اين تصاوير منظور كاربر را درك كرده و تصويري از پارلمان كانادا را جست و جو مي‌كند.

اعرابي در گفت‌و‌گو با ايسنا خاطر نشان كرد: طراحي سيستم به صورتي است كه موارد متنوعي از مولفه‌هاي هر تصوير نظير رنگ، شكل، اندازه ، نوع و ... در آن لحاظ شده تا بتواند منظور دقيق كاربر و ارتباط بين تصاوير انتخابي وي را به درستي درك كند.البته ممكن است در مواردي اندك اشتباهاتي نيز در تشخيص تصاوير ايجاد شود ولي به هر حال با توجه به كارايي اين سيستم درصدي اشتباه قابل اغماض است، همچنان كه در سيستم‌هاي رايج نيز كه جست و جوي تصاوير بر اساس text صورت مي‌گيرد اشتباهات و كاستي‌هايي وجود دارد.

اين استاد ايراني دانشگاه تورنتو كه به دليل ارائه اين طرح و ابداعات ديگر خود از جمله سيستم پيشرفته تشخيص صوت توسط رايانه از سوي مجله «تكنولوژي ريويو» مؤسسه فن آوري ماساچوست (MIT) به عنوان يكي از 35 مخترع جوان جهان در سال 2005 انتخاب شده است، در ادامه گفت‌وگو با ايسنا، درباره ميزان توانايي سيستم جست‌وجوي عكس در تشخيص صحيح محتواي تصوير گفت: اين سيستم با استفاده از تكنيك‌هاي پيشرفته هوش مصنوعي از توانمندي بالايي در تشخيص تصاوير برخوردار است؛ البته اگر سوژه اصلي تصوير مثلا يك خودرو در نمايي دور قرار داشته يا كيفيت تصوير پايين باشد ممكن است سيستم قادر به تشخيص صحيح آن نباشد؛ البته در حال حاضر يكي از دانشجويانم در حال بررسي امكان تلفيق قابليت‌هاي فهم تصوير سيستم طراحي شده با قابليت‌هاي سيستم رايج مبتني بر text است تا به اين ترتيب بتوان از قابليت‌ها و امتيازات هر دو نوع سيستم براي افزايش دقت تشخيص سيستم طراحي شده استفاده كرد.

دكتر اعرابي درباره روند اجراي اين پروژه و زمان عرضه تجاري سيستم نيز اظهار داشت: پروژه سيستم جست‌وجوي مبتني بر درك تصوير از حدود يك سال قبل با حمايت تعدادي از شركت‌هاي اينترنتي آغاز شده و پيش‌بيني مي‌شود كه تا سال آينده نسخه قابل عرضه آن آماده شود و قصد داريم تا نوامبر 2006 آن را به صورت يك سايت اينترنتي مستقل جست و جوي تصوير عرضه كنيم.

گفتني است، دكتر پرهام اعرابي، استاد جوان ايراني دانشگاه تورنتو در سال 1355 در تهران به دنيا آمده و تحصيلات خود را تا 12 سالگي در ايران ادامه داده است.

وي پس از مهاجرت خانواده به كانادا در سال 67 تحصيلات خود را در «تورنتو» ادامه داده و مدارج ليسانس و فوق‌ليسانس خود را در رشته مهندسي برق به ترتيب در سال‌هاي 1998 و 1999 دريافت كرده است .

اعرابي تحصيلات دكتري مهندسي برق را نيز در مدت دو سال در دانشگاه «استفورد» به پايان برده و از همان سال (2001) يعني در 24 سالگي به عنوان يكي از جوانترين اساتيد دانشگاه‌هاي كانادا به كادر علمي دانشگاه تورنتو ملحق شده و از جولاي امسال (دو ماه پيش) به درجه پرفسوري رسيده است.

پرفسور اعرابي به واسطه فعاليت‌هاي تحقيقاتي و موفقيت‌هاي آموزشي تاكنون جوايز داخلي و بين‌المللي متعددي را در كانادا دريافت كرده است كه از جمله آنها جايزه «محقق كانادايي» در سال 2002 و جايزه بين‌المللي آموزش مهندسي برق ( ويژه اساتيد جوان) در سال 2004 است.