از مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری
الهی, هر که را عقل دادی, پس چه ندادی! و هر که را عقل ندادی, پس چه دادی!
- در طفلی پستی, در جوانی مستی, در پيری سستی, پس کی خداپرستی!
خواجه عبد الله انصاری هروی از مشاهير, عرفا, محدثين و فقهای صوفيه, کنيه اش ابوالاسماعيل و لقب مشهورش شيخ الاسلام است. چون مکان تولد ومدفنش نيز بنا بر مشهور, هرات بود به پير هروی نيز موصوف ميباشد.
خواجه در چهار سالگی به مکتب رفت. در نه سالگی خوب شعر ميگفت. بجهت خدمت دين مقدس اسلام سياحتها کرد, احاديث بسياری از محدثين فرا گرفت و به قول خودش حافظ سيصد هزار حديث با هزار سند بود. حاصل عمر 80 ساله وی تأليفات ارزشمندی است ازجمله:
تفسيرکشفُ الاَسرار و عده الابرار
¨ انس المريد
¨ انوار التحقيق
¨ تفسير آيه الخلق (آية صد و پنجاه و نهم سوره بقره: «ان فی خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار»)
¨ ذم الکلام
¨ شمس المجالس
¨ مناجات نامه
¨ منازل السائرين الی الحق (در تصوف)
ديوان شعر, آثارمنثور اين حكيم فرزانه نيزسبك خاصي دارد كه به نثرمُسجَّع مشهوراست.
عيب است بزرگ, برکشيدن خود را از جمله خلق, برگزيدن خود را
از مردمک ديده ببايد آموخت ديدن همه کس را و نديدن خود را
22ذيحجه سال481 هجري قمري, «خواجه عبدالله انصاري» عالم و حكيم بزرگ اين مرزو بوم و مشهور به پيرهرات به ديار باقي شتافت.
مأخذ: ريحانه ادب فی تراجم المعروفين بالکنيه و اللقب
تأليف: استاد علامه ميرزا محمد علی مدرس
irib