روز جهاني كوهستان
روز جهاني کوهستان فرصتي براي برگزاري همايش، انتشار مقاله، برگزاري نمايشگاههاي عکس و فيلم و فعاليتهاي ديگر به منظور حساس کردن افکار عمومي و مقابله با روند تخريب محيطهاي کوهستاني است.
در ايران، طي چند سال گذشته، سازمانهاي مردمنهاد علاقهمند به کوهستان، برنامههايي را به اين مناسبت اجرا کردهاند؛ گروه ديدهبان کوهستان انجمن کوهنوردان ايران (دکا) يکي از اين سازمانهاست.
چندي پيش دکا با انتشار اطلاعيهاي از کوهنوردان و ديگر دوستداران محيط هاي کوهستاني دعوت کرد تا به مناسبت 11 دسامبر، براي اجراي برنامههاي ويژه اقدام كنند. تاکنون در شهرهاي اروميه، اراک، ساري، کلاردشت، سمنان، کرمان، رشت، ماکو، کرمانشاه، تنکابن و تهران برنامهريزيهايي براي برگزاري مراسم روز جهاني کوهستان صورت پذيرفته است.
در شهر سمنان، اعضاي انجمن کوهنوردان ايران به پاک سازي غار «دربند» خواهند پرداخت؛ در اراک کوهنوردان و طبيعت دوستان در "کوه سرخه" درختکاري خواهند کرد؛ در کلاردشت؛ انجمنهاي حامي محيط زيست، منابع طبيعي، شهرداري و ... به موضوعاتي مانند اثر تخريبي معدن کاري در منطقه و موضوع زمين خواري خواهند پرداخت و درتهران، دکا با فرستادن يادداشت و مقالههايي چند به مطبوعات و خبرگزاريها، کوشيده است که به طرح چالشهاي کوهستان کمک کند.
ديدهبان کوهستان همچنين پيگير پيشنهادهايي خواهد شد که از چندي پيش در مورد ثبت روز سيزدهم تير (جشن تيرگان) به عنوان ((روز ملي دماوند))، ثبت کوه دماوند و حريم آن به عنوان پارک ملي دماوند و ثبت منطقه بيستون، پراو، طاق بستان به عنوان اثر تاريخي-طبيعي ملي داده است.
در تهران، در روز 20 آذر ماه گردهمايي بزرگ کوه نوردان و دوستداران محيط هاي کوهستاني توسط انجمن کوهنوردان و باشگاه فرهنگي ورزشي ارامنه (آرارات) در محل اين باشگاه برگزار خواهد شد.
دراين گردهمايي، در مورد شعار امسال روز جهاني کوهستان گفتگو خواهد شد و هم زمان در جنب سالن همايش، نمايشگاهي از عکس و کليپهاي ديجيتال کوهستان برگزار ميشود. نمايش بخشي از قديميترين فيلم ايراني مربوط به کوهستان، تجليل از کاظم گيلان پور نخستين مربي کوهنوردي ايران و مولف نخستين کتاب کوهنوردي کشور، خواندن پيام فدراسيون جهاني کوهنوردي(UIAA) ، خواندن پيام هومن آپرين (کوهنورد ايراني که در سال 1369 قله اورست را صعود کرده است)، سخنراني دکتر اسماعيل کهرم از متخصصان برجسته محيط زيست کشور و سخنراني نماينده سازمان ملل در تهران، از ديگر برنامههاي اين گردهمايي است.
سازمان ملل متحد، سال 2002 را ((سال جهاني کوه ها)) اعلام کرد و از سال 2003 روز يازدهم دسامبر (20آذرماه) را ((روز جهاني کوهستان)) يا International Mountain Day ناميد.
هدف از اين نام گذاري، جلب توجه همگان به موضوع محيطهاي کوهستاني و اهميت آنها در بوم سازگانها Ecosystems است. سازمان ملل، در هر سال يک موضوع يا شعار خاص را براي اين روز انتخاب ميکند. موضوع روز کوهستان امسال ((مديريت تنوع زيستي کوهستان براي زندگي بهتر)) است.
کوهها سرچشمه بيش از نيمي از آب شيرين مصرفي جهان، منشا علوفه، چوب، گياهان دارويي و مواد معدني بيشمار هستند. همچنين کوهستانهاي جهان خاستگاه تنوع فرهنگي و انبار تنوع ژنتيکي هستند. زيست بومهاي کوهستاني، بسيار شکننده هستند و امروزه در بيشتر نقاط جهان دستخوش بهرهبرداريهاي مفرط و در معرض فرسايش و تخريب شديد هستند.