سهم ايرانيان خارج از كشور را در اقتصاد داخل افزايش دهيم
مهاجرت در فرهنگ ايراني و اسلامي هيچ گاه مذموم نبوده است. اقوام مختلف ايراني از زمانهاي دور بنا به شرايط مختلف از نقطهاي به نقطه ديگر مهاجرت ميكردند و در برخي موارد بر اثر همين مهاجرتها به يافتهها و پيشرفتهاي جديد دست مييافتند. در عصر حاضر مهاجرت در كشورهاي مختلف به امري عادي تبديل شده است. برخي از كشورها با اشتياق از مهاجرت شهروندان خود استقبال ميكنند و امكانات مناسبي را براي هجرتشان در اختيار آنان قرار ميدهند و بعضي از كشورها نسبت به مهاجرت روي خوش نشان نميدهند. كشورهايي كه مهاجرت شهروندان خود را يك فرصت تلقي ميكنند و نيز كشورهايي كه با روي گشاده از شهروندان كشورهاي ديگر با شرايط و ضوابط خاص استقبال كردهاند. به همان نسبت هم از داشتن و امكانات آنان بهره بردهاند و خود را به عنوان كشوري ميهمان دوست معرفي كردهاند. شماري از جمعيت ايرانيان نيز از سالهاي گذشته در سالهاي مختلف جهان اقامت گزيدهاند. اين عده از ايرانيان بنا به دلايل مختلف از قبيل تحصيل، كار يا فعاليت اقتصادي و سرمايهگذاريهاي در امور مورد علاقه خود در خارج از كشور به سر ميبرند. اغلب اين افراد به ايران و هويت ايراني خود عشق ميورزند و با وجود سالها اقامت در سرزمينهاي ديگر، ذرهاي از عشق آنان به ميهن كاسته نشده است. البته در اين ميان عده قليلي هم هستند كه بنا به دلايل سياسي از كشور خارج شدهاند واز ساليان دور با ايران و اسلام سر ستيز داشتهاند. چنان كه ميدانيم شمار اين افراد بسيار اندك است و اتفاقا اين معدود افراد در كشورهاي ديگر هم موفقيتي نداشتهاند و بيشتر سر بار ساير ملتها بودهاند. سخن ما بر سر صدها هزار ايراني مقيم يا مستقر در خارج از كشور است كه به فعاليتهاي موفق و گسترده علمي، اقتصادي و فرهنگي در حوزههاي غيردولتي مشغول هستند. افرادي كه جزو خانواده بزرگ و مقتدر ايران محسوب ميشوند و در عرصههاي مختلف حامي ارزشهاي ملي و اسلامي هستند. چنان كه محمود احمدي نژاد رئيس جمهوري بر آن تاكيد كرد. قدرت تاثيرگذاري ايرانيان در مناسبات بينالمللي به دليل برخورداري از تمدن و فرهنگ غني، بسيار بالاست و بايد با برنامهريزي صحيح ايرانيان خارج از كشور را منسجم و از توانمندي آنان به عنوان سفيران فرهنگ و تمدن بزرگ ملت ايران در كشورهاي مختلف و مجامع بينالمللي استفاده كرد.
امسال دولت سوئد 52 نفر از ثروتمندترين مهاجر تباران را منتشر كرد كه در ميان آنان نام پنج ايراني ديده ميشود. دارايي اين 52 نفر10 ميليون كرون سوئد برآورد شد كه از اين مبلغ 545 ميليون كرون يعني بيش از نيم ميليارد آن متعلق به پنج ايراني است. آنها كساني هستند كه توانستهاند با راهاندازي شركتهايي در زمينه كامپيوتر يا تجارتهاي ديگر به چنين موفقيتهايي دست يابند. آنان بايد خود را در پوشش حفاظتي دولت و ملت ايران احساس كنند و اين همان چيزي است كه رئيس جمهور بر آن تاكيد كرد و گفت كه دفاع ازحقوق ايرانيان در خارج از كشور در سرلوحه برنامههاي دولت قرار دارد. به اين ترتيب انتظار ميرود كه دستگاههاي دولتي، رويكرد دولت نهم براي حمايت از ايرانيان مقيم خارج از كشور را كه در طول سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي، بيسابقه بوده است. به طور جدي در دستور كار دائمي خود قرار دهند. و اين حمايت را محدود به مقطعي خاص نكنند. محمود احمدي نژاد رئيس جمهوري اسلامي ايران تاكيد كردند كه دستگاههاي دولتي حضور ايرانيان در خارج از كشور را به عنوان يك فرصت بنگرند و راههاي دست يابي به اين فرصت را همواركنند.
حمايت دستگاهها از ايرانيان مقيم خارج از كشور بايد به جايي ختم شود كه تمامي ايرانيان پاك طينت نه از سر مصلحت انديشي بلكه با اعتقاد راسخ از هويت ملي و نظامي كه به آن تعلق دارند دفاع كنند. دراين ميان نقش وزارت امور خارجه و سفارتخانههاي ايران در كشورهاي ديگر بيش از ساير دستگاهها خواهد بود. اگر چه بانكهاي ايراني مستقر در كشورهاي خارجي نيزاز اهميت بالايي برخوردار است و اين بانكها ميتوانند در ارتباط گسترده ايرانيان با سفارتخانهها نقش پررنگي داشته باشند نقشي كه در حال حاضر كمرنگ به نظر ميرسد.
سفارتخانههاي جمهوري اسلامي ايران دركشورهاي خارجي و در نهايت وزارت امور خارجه بايد با برنامهريزي مدون ترتيبي اتخاذ كنند كه رفت و آمد ايرانيان مقيم هر كشور با سفارت خانهها گسترش يابد و ايرانياني كه در خارج از كشور زندگي ميكنند سفارت خانه را خانه اصلي خود و محلي براي رتق و فتق مشكلات و حتي مسايل خانوادگي خود بدانند. در واقع كنسولگريهاي ايران بايد به وظيفه اصلي خود كه همان رسيدگي به امور ايرانيان خارج از كشور است برگردند و شرح وظايف خود را بازبيني كنند. يكي از ايرانيان مقيم خارج از كشور در اين ارتباط به خبرنگار هفته نامه اميد نو گفت: من در كشور… صاحب فرزندي شدم و براي اخذ شناسنامه به كنسولگري ايران در آن كشور مراجعه كردم. گفتند كه درحال حاضر شناسنامه نداريم. بايد صبر كنيد. اين ايراني مقيم خارج از كشور افزود بعد از آنكه هفتهها براي دريافت شناسنامه به كنسولگري مراجعه كردم، يكي از مسئولان ايراني در آن كشور به من گفت كه دنبال شناسنامه فرزندتان نرويد، چون آن طوري كه من از زبان مسئول كنسولگري شنيدم، به نظر ميرسد يك سري مشكلاتي بين اداره ثبت احوال و سفارتخانهها وجود دارد و به همين دليل الان شناسنامه به سفارت تحويل داده نميشود. وي گفت: من اطمينان دارم كه اين مسائل را مسئولان ارشد كشور نميدانند و اگر در جريان قرار بگيرند. امكان ندارد كه اجازه دهند برخي از دستگاههاي دولتي به اين راحتي ايرانيان مقيم خارج را از خود دور كنند.
رفت و آمد مستمر ايرانيان مقيم خارج از كشور باعث ميشود تا شناخت صميمي از مسائل اقتصادي – اجتماعي و فرهنگي ايران پيدا كنند چون اغلب آنها تحت تاثير رسانههاي پرنفوذ دنيا هستند و تصويري از مسايل اقتصادي اجتماعي ايران در ذهن آنان نقش بسته است يا واقعيتهاي جامعه ايران فاصلهاي طولاني دارد. اين فاصله به گونهاي است كه گاهي بعضي ازخبرنگاران خارجي نيز با ورود به كشور مجبور ميشوند به فضاسازيهاي رسانهاي در باره ايران اعتراف كنند. خبر كذب اجباري بودن روبان رنگي براي اقليتهاي ديني در ايران ناشي از تبليغات جهت دار ضد ايراني از سوي رسانههاي بيگانه است. ارتباط مستمر ايرانيان مقيم خارج از كشور با داخل و نيز وجود ارتباط صميمي ميان آنان با سفارتخانهها بايد به گونهاي باشد كه خود ايرانيان نسبت به چنين اخبار كذب واكنش نشان دهند و مطمئن هستيم كه رسيدن به چنين نقطهاي دشوارنيست.
پررنگ شدن نقش بانك ايراني در خارج از كشور بيشتر وظايف بانكهاي ايراني مستقر در كشورهاي خارجي به دولتي كه از ايران به آن كشورها اعزام شدهاند، اختصاص يافته است. اگر نگوييم تمامي افراد ايراني مستقر در كشورهاي خارجي قطعا ميتوان گفت كه اكثر قريب به اتفاق ايرانيان مقيم كشورهاي خارجي با بانكهاي ايراني مستقر در آن كشورها مراوده دارند. بسياري از ايرانيان از طريق همين بانكها مبالغي را براي دوستان و آشنايان خود پرداخت يا دريافت ميكنند. اين فرصت خوبي است تا بتوان از اين طريق ايرانيان مقيم خارج از كشور را دور هم جمع كرد و با حمايت سفارت خانهها نشستهايي را با حضور تمامي اين افراد برگزار نمود. با آنان به بحث و تبادل نظر در باره مسايل مختلف پرداخت. نيازها و مطالبات آنان را شنيد و توقعات را نيز با آنان در ميان گذاشت. علاوه بر اين بانكهاي ايراني مستقر در كشورهاي خارجي از امكانات بسيار بالايي براي جذب ايرانيان مقيم خارج از كشور برخوردارند. بايد از اين امكانات براي پشتيباني و حمايت و هدايت آنان بهره برد.
با استفاده از اين راهكارها همان گونه كه محمود احمد نژاد رئيس جمهوري اسلامي ايران تاكيد كرد. بايد مطالبات به حق ايرانياني كه به دلايل گوناگون كشور را ترك كردهاند با بررسيهاي كارشناسي و دقيق و فراهم كردن فرصت براي آنها پيگيري و محقق شود و به موازات آن، راه سوء استفادههاي احتمالي نيز مسدود گردد. ضرورت فعال شدن دبيرخانه شوراي عالي امور ايرانيان خارج از كشور براي رفع مشكلات به عنوان يك وظيفه بسياراهميت دارد. تشكيل انجمنهاي غير دولتي با حضور اقشار مختلف ايرانيان مقيم خارج از كشور يكي از راههاي برقراري ارتباط گسترده تر آنان با داخل يا نهادهاي ايراني در خارج از كشور است. اقدام انجمن دوستداران ايران براي ايجاد بانك اطلاعاتي نخبگان مقيم خارج از كشور لازم است. اما اين بانك اطلاعاتي نبايد تنها به نخبگان محدود شود، تمامي ايرانيان مقيم خارج از كشور بايد مورد حمايت و پشتيباني قرار گيرند و به عنوان يك وظيفه خطير كرامت از تمامي آنان در دستور كار دستگاههاي اجرايي مرتبط با اين موضوع قرار گيرد. آمريكا هم اينك بيشترين تعداد ايرانيان مهاجر را در سراسر دنيا به خود اختصاص داده است. ايرانيان بالاترين آمار دانشجويان غير بومي كالجهاي آمريكا را به خود اختصاص دادهاند و درصد قابل توجهي از متخصصان در زمينههاي مختلفي چون پزشكي، مهندسي و تجارب را در آمريكا ايرانيان تشكيل ميدهند. در سال 1996 جمعيت آمريكاييهاي ايراني تبار يك ميليون 560 هزار نفر برآورد شده بود.
بسياري از ايرانيان مهاجر به آمريكا ازپشتوانه مالي خوبي برخوردارند و اغلب در زمينههاي عالي تحصيلي و رشته زبان انگليسي از دانش بالايي بهره بردهاند.
بر خلاف ديگر گروههاي مهاجر، ايرانيان مهاجر تمايل اندكي به جداسازي خود از فرهنگ كشور بيگانه دارند. با اين حال ايراني بودن خود را نيز فراموش نميكنند.
شمار دانشجويان ايراني كه در خارج تحصيل ميكردند، در سال 1977 برابر 227 هزار و 497 نفر برآورد شد. همچنين تا سال 1979 در ايالات متحده 51 هزار و 310 دانشجو در كالجهاي مختلف اين كشور تحصيل ميكردند.
2 درصد از آمريكاييهاي ايراني تبار به طور شخصي تجارت ميكنند. در آمد متوسط خانوادههاي ايراني در آمريكا 55 هزار و 501 دلار است.
آمارهاي مراكز اقتصادي امارات حاكي است كه ايرانيان در طور سالهاي گذشته 200 ميليارد دلار سرمايهگذاري كردهاند. در يكي از جديدترين آمارهاي منتشر شده شهرداري دوبي در يك سرشماري و تحقيق درمورد مديران و كارفرمايان شركتهاي خصوصي آماري منتشر كرد كه نشاندهنده سهم 1/48 درصدي ايرانيان در مديريت اين شركتهاست.
آمار تعداد شركتهاي ايراني، دانشجويان كارمندان ادارات دولتي و خصوصي نيز ازحضور فعال ايرانيان براي پيشرفت و ترقي اين امير نشين حكايت دارد.
هم اكنون بيش از 6500 شركت و 10 هزار دانشجو ايراني در دوبي هستند و بيش از 25 درصد جمعيت اين بندر را ايرانياني تشكيل ميدهند كه توانستهاند در تجارت خليج فارس و ايران فعال شوند. بورس امارات كه در بحران قرار داشت با سرمايهگذاري ايرانيان از بحران نجات يافت وبه جايي رسيد كه يكي از چهاربازارهاي مالي برترخاورميانه و نخستين بازار مالي در بين كشورهاي عربي شناخته شد.
در حال حاضر بيش از 1400 ايراني در بورس دوبي سرمايهگذاري كردهاند و گر چه مسئولان بورس دوبي مبالغ سرمايهگذاران را ذكر نكردند ولي كارشناسان مسائل اقتصادي و بعضي از مسئولان بورس دوبي اعلام كردهبودند كه ايرانيان سهم بسزايي در بورس دوبي داشتهاند و سرمايه گذاري آنها بود كه درسال 2005 ميلادي به بازارهاي مالي دوبي و ابوظبي جان تازهاي داد و باعث رونق و صعود شاخصها شد.
روزنامه الاتحاد چاپ ابوظبي درگزارشي مينويسد، امارات بهترين مكان براي سرمايهگذاري درخاورميانه است و در چند ماه گذشته ايرانيان سهم زيادي درآن داشتند و توانستند در بخش مسكن اين كشور سرمايهگذاري وسيعي انجام دهند. حتي اخيرا به بازارهاي مالي دوبي و ابوظبي نيز هجوم آوردهاند و در امر مسكن و ساخت وساز ايرانيان بيش ديگر اتباع كشورهاي امارات سرمايهگذاري كردهاند.
الاتحاد در ادامه گزارش خود شهر ابوظبي را ميزبان خوبي براي ايرانيان معرفي كردهاند. روزنامه البيان نيزدر گزارشي با عنوان دوبي براي جوانان ايراني بهتر از آمريكاست، به موضوع سرمايهگذاري ايرانيان و تشويق آنان براي سرمايهگذاري در دوبي پرداخت.
آمار نشان ميدهد كه 10 تا 20 درصد خريد و فروش املاك را ايرانيان انجام ميدهند و حتي برجهاي سربه فلك كشيده متعلق به ايرانيان است. امسال املاك خريد و فروش شده از سوي ايرانيان نسبت به سال گذشته 10 درصد افزايش داشته است كه بيشتر آن در منطقه جبل علي است.
البيان نوشت آمارنشان ميدهد كه تجارت بين امارات و ايران در 10 ماه گذشته به بيش از هفت ميليارد دلار رسيده است در صورتي كه در سال گذشته اين ميزان در حدود چهار ميليارد دلار بوده است. مطبوعات امارات با تبليغات وسيعي سعي در تشويق ايرانيان براي سرمايهگذاري در اين اميرنشين دارند. زيرا آنان از توان فكري و اقتصادي ايرانيان به خوبي آگاهي دارند. هم اكنون نه تنها مغزهاي ايراني در بسياري از مراكز معتبر علمي و اقتصادي جهان مشغول فعاليت بلكه اين مراكز را اداره ميكنند و به عبارت ديگر مغزهاي ايرانيان اقتصاد بسياري از كشورها را اداره ميكند. و اين موضوع نه تنها جاي نگراني نيست بلكه نشاندهنده توانمندي ايران و ايراني و هوشمندي ايرانيان است. آن چه باعث نگراني خواهد بود اين است كه ارتباط آنان از كشور گسسته شود. سود ايرانيان در فعاليتهاي تجاري جهان باعث افتخار و سربلندي كشور خواهد بود. به شرطي كه اين سود به داخل كشور نيز برگردد و سهم مغزهاي علمي و اقتصادي در چرخه اقتصاد داخلي افزايش يابد.
نام منبع: مجله اميد نو